محمد مهدى فقيه بحر العلوم
65
مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )
او مردى ، فاضل و پارسا بود . احاديث زيادى را از پدرش ، امام سجاد ( ع ) و عمهاش ، فاطمه دختر امام حسين ( ع ) و برادرش ، امام محمد باقر ( ع ) ، نقل كرده است . او در سن 64 يا 74 سالگى ، از دنيا رفت و در قبرستان بقيع ، دفن شد . « 1 » 22 . عبيدالله بن محمد بن عمر بن على بن ابىطالب ( ع ) : او از اصحاب امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) نيز مىباشد ؛ « 2 » 23 . عبدالله بن محمد بن عمر بن على ( ع ) : او نيز از اصحاب امام محمد باقر ( ع ) بوده و در كتابهاى روايى شيعه ، روايات زيادى از او ، نقل شده است . « 3 » تأليفات زيد بن على : زيد در علوم مختلف ، پس از برادرش امام باقر ( ع ) ، سرآمد روزگار خويش بود . او در علم كلام ، فقه ، حديث و . . . ، كتابهايى تأليف نموده كه تعداد آنها بيش از ده رساله است و تعدادى از آنها ، عبارتاند از : 1 . مجموع الفقهى : اين كتاب ، مجموعهاى از فقه و احكام شيعه است كه بعدها با تنظيم خاص از طرف برخى از علماى زيدى ، به نام « مسند الامام زيد ( ع ) » جمعآورى و چاپ شد . « 4 » 2 . القله و الجماعة : كتابى است استدلالى كه زيد بن على در احتجاج و بحث با مخالفانش ، از آن كمك مىگرفته و به آن استناد مىكرده است . « 5 » 3 . تفسير غريب القرآن : اين كتاب ، حاوى بحثهاى تفسيرى بعضى از آيات قرآن مىباشد كه سالهاى اخير ، دفتر تبليغات اسلامى قم ، آن را چاپ كرده است .
--> ( 1 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 241 . ( 2 ) . جامع الرواة ، ج 1 ، ص 248 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . الروض النضير ، ص 58 ؛ قيام زيد بن على ( ع ) ، ص 66 . ( 5 ) . « كان يستعمله فى محاجة خصومة و يلجأ إليه » .