زيد بن على ، مفسر قرآن : همان‌طورى كه گفته شد ، يكى از القاب زيد ، « حليف القرآن » « 1 » يعنى « هم‌راز قرآن » بود . او هميشه با قرآن سروكار داشت و از ذكر خدا و كتاب او ، غافل نبود ؛ چنان‌كه امام باقر ( ع ) فرمود : روزى پدرم ، زيد را خواست و دستور داد قرآن بخواند . او نيز خواند . سپس پدرم آيات مشكل قرآن را از او پرسيد و او نيز يكى يكى ، جواب صحيح داد . پدرم آنچنان تحت تأثير استعداد و دانش و انس او با قرآن ، قرار گرفت كه برخاست و بين دو چشم زيد را بوسيد . « 2 » زيد مىگويد : « خَلَوْتُ بِالْقُرآنِ ثَلاثَ عَشْرَةَ سَنَةً أقرَأَهُ و أَتَّدَبِّرُهُ » ؛ « 3 » « سيزده سال با قرآن خلوت كردم . آيات آن را مىخواندم و درباره آن مىانديشيدم » . « ابونصر بخارى » نيز از ابن ابىجارود ، روايت مىكند : « قَدِمْتُ الْمَدينَةَ فَجَعلْتُ كُلَّما سَأَلْتُ عَنْ زَيدٍ بنِ عَليَ ، قيلَ لي ذاكَ حَليفُ الْقْرانِ ذاكَ اسْطُوانَةُ الْمَسجِدِ » . « 4 » به مدينه كه آمدم و از هركس ، حال زيد را پرسيدم ، در جوابم گفته مىشد منظورت همان « حيلف القرآن » ، همان ستون مسجد است . آرى ! او آن‌قدر با مسجد و عبادت ، انس گرفته بود كه بيشتر اوقات خود را در آنجا مىگذراند ؛ به‌طورى كه همانند ستونى از ستون‌هاى مسجد ، جلوه مىكرد . « 5 »

--> ( 1 ) . الشجرة المباركة ، ص 127 ؛ سرّالسلسة العلويّه ، ص 57 ؛ الأصيلى ، ص 227 ؛ لباب الأنساب ، ج 1 ، ص 407 . ( 2 ) . زيد الشهيد ( ع ) ، ص 22 ؛ قيام زيد بن على ( ع ) ، ص 44 . ( 3 ) . المواعظ و الإعتبار بذكر الخطط و الآثار ، ج 2 ، ص 436 . ( 4 ) . مقاتل الطالبيّين ، ص 130 ؛ وقايع الايّام ، خيابانى ، ص 67 . ( 5 ) . قيام زيد بن على ( ع ) ، ص 45 .