الشيخ رحيم القاسمي
170
فيض نجف ( فارسى )
شيخ محمد باقر ، و مجاز از حاجى و شيخ و ديگران از علماء [ بود ] » . « 1 » سيد احمد ديوان بيگى شيرازى مىنويسد : « ميرزا بديع اصفهانى ، اسمش بديع الزمان و تخلّص به اسم مىكند . از سادات عالى درجات دربامامى اصفهان و پدر مغفورش مير مصطفى از اجلّه علما و فضلا ، و خودش در معقول و منقول در اصفهان سرآمد معاصران ، بلكه از بعضى علماى معاصر هم اجازه اجتهاد دارد . احوالًا و اخلاقاً نيز بسيار خوب است ، و با معاشران ، به حسن گفتار و مصاحبت ، سلوك دارد . خالى از بسط يد و فتوّت هم نيست ، و اكنون در آن شهر بر وساده عزّت و احترام و افاده و تدريس متمكّن است . در شاعرى غزلسراى خوبى است » . « 2 » مير سيد على جناب نيز مى نويسد : « حاج ميرزا بديع درب امامى از شاگردان مير محمّد شهشهانى بوده . با اينكه آمير سيّد محمّد نسبت اجتهاد به كسى نمىداد ، روى منبر اظهار كرده بود كه يك نفر مجتهد است : خود من ، و حاج ميرزا بديع ، نصف مجتهد است ، و در نجف شيخ مرتضى نامى [ انصارى ] مىگويند مىباشد ، ولى نزد من تحصيل نكرده . با كمال فقرى كه داشت ، ظرافت و پاكيزگى و استغناى او ، فقرش را پنهان كرده بود . در دو مسجد ، در نيمآورد نماز مىگزارد و شبهاى تعطيل هم بر منبر موعظهاى مىنمود ، به طور خيلى ساده و عاميانه مسائل و مطالب علمى مىگفت . روى منبر و خارج ، شوخىهاى بامزهاى مىكرد . جمعيّت او از خواص و عوام بسيار بود ، حتّى از محلات دوردست . از تاريخ و اشعار بسيار گفتگو مىكرد . تدريس « شرح لمعه » و « قوانين » او در مدرسه نيمآورد اهميّتى داشت » . « 3 » كتب زير از تصنيفات اوست :
--> ( 1 ) . تذكرة القبور ص 30 ( 2 ) . حديقه الشعراء ج 1 ص 226 - 225 . ديوان بيگى سپس دو غزل از او نقل كرده است . ( 3 ) . رجال و مشاهير اصفهان ص 243 - 242 .