الشيخ رحيم القاسمي

440

فيض نجف ( فارسى )

تذكّر : صاحب « نجوم السماء » در پايان شرح حال صاحب فصول مى نويسد : « مشهور است كه جناب سيد ابراهيم قزوينى از تلامذه شيخ موصوف است » . « 1 » امّا در منابع ديگر چنين مطلبى به نظر نرسيده و آن دو را از معاصرين هم ذكر كرده اند . « 2 » در « قصص العلماء » آمده : صاحب فصول مرحوم شيخ محمد حسين با او معاصر بود . در بعضى از مجالس كه با استاد عالى قدر مجالس مى شد صحبت مى داشت و از ايشان سؤال مى كرد استاد جواب مى گفت . شيخ در مقام محاجّه برمى آمد استاد ساكت مى شد و تصديق مى كرد . تا آن كه تلميذ استاد حاجى شيخ محمد مهدى

--> ( 1 ) . نجوم السماء ، ص 406 . ( 2 ) . « سيد ابراهيم بن سيد محمد باقر موسوى النسب ، قزوينى الأصل ، حائرى المسكن والمدفن ، از اكابر علماى اماميه اواسط قرن سيزدهم هجرت مى باشد كه در تمامى مراتب علميه و حسن تقرير و انشا و تحرير بى نظير ، و در مكارم اخلاق طاق ، و در احاطه مسائل فروعيه و اصوليه وحيد عصر خود بود . در بدايت حال به مصاحبت والد معظم خود به كرمانشاه رفت و مقدّمات و مبادى لازمه را از مدرّسين آن جا خواند . پس به عزم ارتقا به مقامات عاليه علميه به عتبات عرش درجات رفت . فقه را از شيخ على كاشف الغطاء و شيخ موسى كاشف الغطاء و صاحب رياض و پسرش سيد مجاهد و ديگر افاضل و اماجد خواند . اصول را نيز از شريف العلماى مازندرانى مشهور استقصا نمود ، تا آن كه در حال حيات شريف العلما بناى تدريس گذاشت و حوزه درس او مجمع اكابر و مرجع استفاده افاضل شد و بيش تر از هفتصد بلكه تا حدود هزار تن از طلاب و فحول علما حاضر حوزه درس مى مى بوده اند » . ريحانة الادب ج 3 ص 377 - 376 . « در مسجد مدرسه سردار كه متصل به صحن مبارك حاير حضرت سيد الشهداء عليه السلام است تدريس مى فرمود . و در مجلس درس از 700 تا 800 بلكه تا 1000 نفر از طلاب و محصّلين و فقها و مجتهدين و مستنبطين مى نشستند ، از جمله ايشان : آقا شيخ زين العابدين بارفروشى و آقا سيد حسين ترك و آقا سيد اسد الله نجل حجة الاسلام [ شفتى ] و آقا شيخ مهدى كجورى كه در شيراز است و مرحوم آقا سيد ابوالحسن تنكابنى و حاجى محمد كريم مجتهد لاهجى و مرحوم شيخ عبدالحسين تهرانى و مرحوم ملا على محمد ترك و جناب حاجى ملا على كنى سلّمه الله تعالى و ميرزا محمد حسين ساروى و ميرزا محمد محسن اردبيلى و آقا ميرزا صالح عرب و آقا ميرزا رضاى دامغانى و شيخ محمد طاهر گيلانى و ملا محمد صادق ترك و آقا جمالاى محلاتى و امثال ايشان كه هريك در صقعى از اصقاع مرجع و ملاذ انام اند » . قصص العلماء ص 4 . صاحب ضوابط در سال 1264 ق به ناخوشى و با وفات يافت .