حسين حلبيان
35
جستارهايى فقهى و اصول با نگرشى بر آراء فقهاى ايران و عراق ( فارسى )
علماى معاصر شيعه قابل تقدير است . آيت الله شيخ محمد مؤمن قمى درباره ى استصناع چنين مى آورد : « مراد از عقد استصناع يا « قرارداد سفارش ساخت » اين است كه كسى به نزد صنعتگر بيايد و از او بخواهد كه تعدادى از كالاهايى را كه مىسازد ، به ملكيت او در آورد . در اين حال ، قراردادى ميان اين دو به امضا مى رسد ، كه صاحب صنعت ، تعداد مورد توافق را براى وى بسازد و قيمت آن را دريافت كند . » « 1 » و در چند صفحه بعد مىفرمايند : « سفارش ساخت ( استصناع ) يك عنوان كلّى است كه از چند نوع قرارداد انتزاع مىشوند و نه از يك نوع ، همانند عنوانهاى عقد و عهد و مبادله كه هر كدام چندين نوع را در بر مىگيرد . » « 2 » آيت الله سيد محمود شاهرودى راجع به استصناع بيان داشته اند : « استصناع عبارت از توافق با صاحبان صنايع براى ساختن شيئى معين مانند تخت يا در . . . براى شخص پيشنهاد دهنده است . در اين توافقنامه ، هم مواد كالا و هم عمليات ساخت آن بر عهدهى سازنده
--> ( 1 ) . محمد مؤمن قمى ، استصناع ، فصلنامه ى فقه اهل بيت ، شماره ى 11 و 12 ، ص 201 . ( 2 ) . همان ، ص 212 .