خصوصيات و چگونگى معمارى صحن و حرم كاظمين ، « 1 » كربلا « 2 » ونجف « 3 » و امام زادگان « 4 » در بين راه وآثار باستاتى از جمله طاق بستان ، « 5 » بيستون ، « 6 » قصرشيرين « 7 » وروستاها وشهرها مىباشد . 5 - توجه به اوزان و قيمت ها در مسير عتبات توجه به برخى از ارقام ، اوزان و مقادير ، قيمت اجناس و همچنين نوع غذاهايى كه در سفر تناول مىشده است از جمله خصوصيات اين سفرنامه‌ها مىباشد « 8 » . 6 - اوضاع درمانى و بهداشتى نكته ديگر در اين سفرنامه‌ها ، توجه به وضعيت درمانى وبهداشتى زائران درمسيرراه و خصوصاً در شهرهاى مقدس كربلا ونجف بوده است . ساختن بيمارستان دركرمانشاه ، براى مداوا و معالجه زائران بيمار « 9 » وقرنطينه كردن كسانى كه به بيمارى و با مبتلا بوده اند « 10 » و احداث حمام براى زوار « 11 » ازجمله اقدامات دولت قاجاريه ودولت عثمانى دراين زمينه مىباشد . گذشته از اين كه اوضاع بهداشتى در برخى از شهرها و روستاها بسيار وخيم ونابسامان بوده است . خان افغان در باره وضعيت بهداشتى پاطاق چنين مىنويسد : « اهالى آن طماع و نافهم كه پاك

--> ( 1 ) همان ، ص 72 و 270 و 436 ( 2 ) همان ، ص 422 و 423 ( 3 ) همان ، ص 431 ( 4 ) همان ، ص 178 و 352 ( 5 ) همان ، ص 51 ( 6 ) همان ، ص 366 و 359 ( 7 ) همان ، 64 و 137 و 190 ( 8 ) . همان ، ص 68 ( 9 ) همان ، دربيشتر صفحات ( 10 ) . همان ، ص 107 ( 11 ) همان ، ص 52