مجموعة مؤلفين
274
پنج سفرنامه يا سفر به اقليم عشق ( فارسى )
سوارشده ، رانديم تا سه ساعت به غروب مانده ، وارد كنار جسر سامره شديم ، يك قفه تنها بنده گرفتم ، مؤتمن ديوان و سيد مهدى و خودم نشستيم ، عبور كرديم آن طرف آب ، [ با ] قفه ديگرى هم نوكرها آمدند . رفتم ، وارد سامره شديم ، خواستم بروم خانه حاجى طالب منزل نمايم ، جناب ممتحن السلطنه هم تازه از مركب آمده در منزل نايب ايران منزل كرده بود . بنده را هم بردند نزد خودشان تا آخر شب درخدمت ايشان بوديم ، به همراهى ايشان حرم مشرف شديم . بعد مراجعت به منزل نموده ، استراحت شد . [ 89 ] [ ديدار با علماى سامرا ] امروز كه روز سه شنبه 21 محرم است ، صبح از خواب برخاسته ، حرم مبارك مشرف شده ، بعد به سرداب مشرف شده ، مراجعت به منزل كرده . گماشته جناب ممتحن السلطنه آمدند ، بنده را بردند ، منزل ايشان ناهار خدمت ايشان بودم به جهت خواب به منزل مراجعت كردم . بعد از خواب رفتم به منزل آقا شيخ محمد « 1 » و آقا شيخ على داماد « 2 » و پسر مرحوم حاجى آقا رضا همدانى « 3 » از آنجا مراجعت نموده ، رفتم به منزل مرحوم آقا سيد شريف تويسركانى ، « 4 » ايشان مرحوم شده بودند ، خدمت آقاى آقا سيد مهدى و آقائى پسرايشان تعزيت وتسليت گفتم . دوازده تومان هم به جهت مخارج يوميه ايشان بنده گى كردم .
--> ( 1 ) . وى ابتدا به فرا گيرى علوم دينى پرداخت امابعدهابه كسب و كار پرداخت و در همدان داخل در كارهاى دولتى شده بود . صابرى همدانى ، ج 2 ، ص 344 ( 2 ) . شيخ على همدانى ( م 1339 ق ) ، داماد و خواهرزاده ، حاج آقارضا همدانى ازسال 1322 ق تا 1330 ق ، به جاى دائىاش در سامرا تدريس كرد وسپس به نجف رفت . همان ، ج 3 ، ص 128 ( 3 ) . حاج آقارضا همدانى ( 1250 - 1322 ق ) ، فقيه و اصولى و صاحب كتاب ارزشمند مصباح الفقيه ، وى پس از فوت ميرزاى شيرازى ، مسئوليت زعامت و مرجعيت شيعه بر عهده گرفت . همان ، ج 2 ، ص 335 - 344 ( 4 ) . سيد محمدشريف تويسركانى ( 1242 - 1322 ق ) فقيه و مجتهد شيعه ، سالها عهده دار تدريس در كربلا و سامراء بود تا اينكه سرانجام در روز عيد قربان در سامراء درگذشت وى نويسنده كتاب ، الفقهالاستدلالى ، در چند مجلد مى باشد .