مجموعة مؤلفين
193
پنج سفرنامه يا سفر به اقليم عشق ( فارسى )
[ شهر بعقوبه ] ( پنج شنبه 13 ) : امروز ، منزل بعقوبه ، پنج فرسخى است . دراين راه از دور و نزديك آبادىهاى بزرگ وكوچك بسيار ديده مىشد . عين ظهر وارد كاروانسراى حاجى محمد نام بغدادى ، هم در اين سال در صدد عمارت برآمده ، شديم ، هنوز تمام نشده است . اگر در تعمير ضروريات آن صرف مال و حال نمايند جاى بدى نيست . در وسط صحن خان ، نخلهاى چند بالا كشيده و اطراف آن به غرف و طويلههاى طويله ، طاق نما دارد ، معين كرده است . سليمانخان ، نايب كارپرداز خانه مباركه كه جوانى به فراست آراسته و از مراتب « 1 » پيراسته است به منزل بنده آمده ، اظهار التجاء نمود ، سفارش ضعيفه كرمان هم كه مبتلا [ به ] بولهوسى حاجى خضيل و اتباع اوبود ، به مشاراليه شد . ( روز جمعه 14 ) : على الطليعه ، احمال و اثقال محمول شده ، به راه افتاديم . منزل ، خان اميريه ، چهار فرسخى است . عين ظهر وارد خان شده ، نان و ماستى صرف و گوشتى بار كردند . اين خان را مرحوم محمدعلى خان حسامالملك ساخته ، گويند وجه آن را از ما حصل . . . . « 2 » پرداخته است . در ميان خان بزرگى ، تخت تركى به ارتفاع يك ذرع يا زياده از گچ و آجر بالا آوردهاند . ابتدا گمان مىرفت كه آن تخت ، تخت انبار آب باشد ، بعد معلوم شد كه تخت تخت بوده و آّب دور دست و كميابست ولى كرايه منزل دراينجا مطالبه ننمودند . [ لغو حكم ماموريت ] ( روزشنبه 15 ) : ديشب ، عباسخان را به اصرار خودش فرستادم بغداد ، خدمت جناب مشاورالملك ، كارپرداز كل امر ، نزد پل ، يعنى جسر ، با آدم ايشان ، نصراله خان كه نايب كار پرداز در كاظمين است ، رسيدند . اظهار ابقاى مشاورالملك را نمودند ، اما از قرار مفهوم اخلالى در امر كارپردازى كه اين بنده مأمور به آن خدمت بودهام شده است . اسماعيل خان ، نايب كارپرداز به تحريك بعضى اجزاء وزارت خارجه ، در صدد عشوه و رشوه خدمت علما و امرا بر آمده ، امر را مسكوتٌ عنه گذاشته است . [ 16 ]
--> ( 1 ) . در اصل اين چنين است . ( 2 ) . يك كلمه ناخوانا است .