[ عبور از گردنه ننج ] ( پنج شنبه 21 ) : منزل سهيل آباد ، شش فرسخى است . از غوزان به فاصله يك فرسخ ، ديه ننج است . بسيار ده بزرگى است و از قرار مذكور ، محمدباقر خان سرتيپ تركمان كه اين ده تعلق به او دارد و انتفاع كلى از آن برداشته است . و به فاصلهء يك فرسخ ، حسين آباد « 1 » است كه آن هم ده بزرگى است . دو فرسخى سهيل آباد مانده ، آبادى كوچكى است موسوم به « دم شاطر » ، درخت مطلقاً ندارد . آبادى منحصر به فردى ، زراعت و آبى اندك و مساكن رعيتى چندى است . ديشب ، راه خيلى كوهسار و سخت ناهموار بود . گردنه ننج در عرض راه است ، ولى بعضى راه‌ها از گردنه صعب المسلك‌تر است . بحول الله تعالى و قوته و عناية اوليائه عليهم السلام ، عموم قافله ، صغيراً وكبيراً ، بى خطر و مرارتى به منزل رسيديم . ديروز [ و ] امروز از شيعيان افغانستان و اهالى خراسان ، خيلى ديديم كه از زيارت عتبات عاليات معاودت مى نمودند دراين منازل . بعد از قم معصومه ( ع ) ، همه جا نان تفتان ، تبريزى يك هزار و دويست پنجاه دينار و نان لواش سى شاهى است ، شيره سفيد ملاير ، تبريزى دو هزار دينار و تخم مرغ ، دانه ده شاهى ، به اين گرانى . صاحبخانهء دوشينه ما شكايت از گرانى پارينه داشت . [ قلعه قزل ارسلان ] ( جمعه 22 ) : نماز صبح را در منزل ، شب بجا آورده ، روانه شديم . امروز ، منزل « پراسبه » ، سه فرسخى است . پراسبه از اعمال ملاير و توسركان « 2 » و ملك خرده مالك است . تا تويسركان ده فرسنگ مسافت ، رودخانهء تويسركان از كنار پراسبه ، روان است و پل سنگى شاه عباسى ، محل كاروان است . عين ظهر ، وارد منزل با روح و صفايى كه فرج إله بيگ براى رسيدن ما تدارك و حاضر كرده بود ،

--> ( 1 ) . به نظر مى رسدكه اين ده همان حسين آبادشاملواست كه برسرننج واقع است ازدهستان آورزمان ملاير ، 35 كيلومترى شمال شهر ملايروكنارجاده ملاير - تويسركان . فرهنگ جغرافيا ، همان ، ج 47 ، ص 151 ( 2 ) . تويسركان ، ازشهرستان‌هاى استان همدان كه ازشمال به شهرستان‌هاى همدان و اسدآباد و از شرق به ملاير وازجنوب به نهاوند و از غرب به كنگاور محدود مىگردد . همان ، ج 47 ، ص 103