روابط ايران و عثمانى در دوره قاجار و تاثيرات فرهنگى ، مذهبى بر مسير عتبات از راه قم قصرشيرين سعيده سلطانى مقدم « 1 » حميده سلطانى مقدم « 2 » چكيده ايران راه‌هاى متعددى براى ارتباط با كشورهاى اطراف و اروپايى در دور قاجار داشت كه مهم‌ترين آن جاد قم - قصرشيرين بوده است . اهميت اجتماعى ، فرهنگى و مذهبى اين راه به روابط دو دولت قاجار و عثمانى برمىگشت . روابط غيرحسن ايران و عثمانى در دور قاجاريه ادامه‌يافت و درگيرىهاى متعددى ميان سپاهيان دو دولت روىداد . در زمانى كه اين رابطه بهبود پيدامىكرد ، تعداد زيادى براى رفتن به حج از اين مسير عبور مىكردند و طلاب زيادى براى ادامه تحصيل به عتبات مىرفتند . نوشتار حاضر به نقش و اهميت روابط ايران و عثمانى و تاثيراتى كه بر راه قم قصرشيرين مىگذارد مىپردازد . براى پاسخ به اين پرسش با استفاده از شيوه تحليلى توصيفى و بهره‌گيرى از منابع اين دوره به بررسى اين موضوع پرداخته‌ايم و به عبارتى تلاش مىكنيم كه نشان دهيم كه راه قم - قصرشيرين در دور قاجار ، مهم‌ترين راه داخلى ايران تا سرحدات غرب كشور بوده است . اين راه به دليل نقش‌هاى متنوعى كه داشت ، تاثيرات همه‌جانبه‌اى را در حيات فرهنگى و مذهبى سكونتگاه‌ها و منازل واقع‌شده در طول مسير بر جاى گذارده است . كليد واژه : حكومت عثمانى ، حكومت قاجاريه ، راه قم قصرشيرين ، مذهب ، فرهنگ .

--> ( 1 ) . كارشناس ارشد تاريخ ايران دوره اسلامى . ( 2 ) . كارشناس ارشد تاريخ ايران دوره اسلامى .