نقش دولت عربى حيره در سياست خارجى ساسانيان به ويژه در مناسبات سياسى - نظامى ايران و روم زاگرس زند « 1 » چكيده مناسبات سياسى - نظامى زياد و مستمرى ميان دربار ساسانى و دولت حيره برقرار بوده است . اسناد زيادى به زبان‌هاى پهلوى ، لاتين ، سريانى ، عبرى ، عربى ، فارسى به تفصيل به اين موضوع اشاره كرده‌اند . دولت حيره از يك سو و دولت غسانيان از ديگر سو نقش كليدى واسط و پيوند دهنده ميان ايران و روم را بازى كرده‌اند . در اين ميان غسانيان در همسايگى مرزهاى روم ( شمال غرب عراق و سوريه كنونى ) و حيره در مرز ايران ( شرق و جنوب عراق كنونى ) بر سر منافع و مناطق مشترك كشمكش‌هاى بسيار داشته‌اند . اين جستار مىكوشد به چگونگى و فراز و نشيب روابط سياسى - نظامى حيره با شاهنشاهى ساسانى بپردازد و جايگاه و نقش سياسى حيره و لخميان در سياست خارجى ساسانيان با روم را نشان دهد . همچنين ميزان وابستگى يا استقلال سياسى دولت حيره از فرمانروايى ساسانى را بررسى نمايد ، چراكه ميزان و چگونگى اين پيوند و وابستگى مىتواند نشانگر ميزان ارتباط و همبستگى فرهنگى - اجتماعى ميان ايرانيان و عرب‌هاى كرانه فرات در ايران زمان ساسانى نيز باشد . كليد واژه : دولت حيره ، دولت ساسانى ، جنگ‌هاى ايران و روم ، سياست خارجى ، سياست نظامى ، همبستگى فرهنگى اجتماعى .

--> ( 1 ) . دانشجوى دكترى تاريخ ايران باستان ، دانشگاه تهران . مدرس دانشگاه پيام نور كرج / zagros . zand @ gmail . com