العلامة الحلي ( مترجم : حسيني شهرستانى )
12
ترجمه شرح باب حادى عشر يا جامع شهرستانى ( فارسى )
شناختن آنكسيكه پيغمبر ادعاء رسالت از جانب او نموده خواهد برآمد و نخواهد گفت كه من يقين ندارم باينكه چنين كسى كه تو ادعاء رسالت از جانب او مينمائى وجود دارد يا نه و نگويد كه من يقين ندارم بعلم و حكمت و قدرت او و از اينجهت بر من لازم نيست پيروى نمودن ، بلكه عقل حكم مىكند بر چنين شخص كه برود و تحصيل معرفت نمايد تا يقين حاصل كند و ضرر اين ترس را از خود دفع كند . شارح گويد : وجه دوم اينكه شكر منعم واجب است ، و نميتوان شكر نمود مگر بعد از شناختن انعامكننده اما وجوب شكر منعم پس بجهة آنست كه عقلاء مذمت ميكنند كسى را كه ترك نمايد آن را و او را مستحق ملامت و عقاب دانند ، و هر چيزى كه بر ترك آن چيز شخص مستحق ملامت و عقاب مىشود فعلش واجب است . و اما اينكه شكر منعم تمام نميشود مگر بشناختن انعامكننده پس به جهت آنست كه شكر را بايد بمناسبت حال مشكور بجا آورد و تا مشكور شناخته نشود و حال او معلوم نگردد شكر متحقق نشود . و خداوند تعالى منعم است بر بندگان پس واجب است شكر او و چون شكر او واجب باشد شناختن او نيز واجب باشد . و چون تكليف نمودن خدا بندگانرا واجبست بمقتضاى دليل حكمت چنانچه بيايد انشاء اللّه و واسطه لازمست در رسانيدن آن تكاليف بمكلفين و واجب است بر مكلفين عمل نمودن به آن احكام و تا آنشخصى كه تكاليف را از جانب خدا مىرساند بخلق شناخته نشود نميتوان اخذ تكليف نمود و به آن عمل كرد . پس به اين دليل معرفت رسول نيز واجب باشد .