اصطلاح خرده مالك بود . سيد محمد كاظم دو سال بيشتر نداشت كه پدرش در اثر حادثه‌اى ( سقوط از بالاى درخت ) جان باخت و از آن پس ، تحت سرپرستى عموها و عموزادگان مهربانش قرار گرفت . « 1 » * تحصيلات در ايران و عراق 1 . روستاى كسنويّه محمد كاظم را در كودكى ، به مكتب سپردند و او در آنجا خواندن و نوشتن آموخت . در ده ، رسم چنين بود كه فرزندان ، پس از گذراندن دورهء مكتب ، از ادامهء تحصيل خوددارى كرده و رشتهء آباء و اجدادى خويش - كشاورزى - را دنبال مىكردند . اما هوش و ذكاوت فوق العاده‌اى كه نوجوان ما در مكتب‌خانه از خود نشان داد ، همراه با بىرغبتى وى نسبت به تداوم شغل نياكان - و بالعكس - شوق وافر به تكميل دانش ، سبب شد كه استثنائا با ادامهء تحصيل وى موافقت كنند . « 2 » 2 . يزد سيد ، هرروز سحرگاهان از خواب نوشين برمىخاست و پاى پياده ، در سرما و گرما ، به شهر مىرفت و آنجا ، در مدرسهء دومنار يزد ، با جدّيت و كوشش بسيار به تحصيل علوم حوزوى مىپرداخت ، و بدين‌گونه ، مقدمات علوم دينى - آموزش زبان و ادبيات عرب - را عميقانه فراگرفت . پس از تكميل « مقدمات » ، نوبت به تحصيل « سطح » ( دورهء متوسطهء تحصيلات حوزوى ) فرارسيد و سيد ، اين مرحله را نيز با جدّ و جهد فراوان به پاى برد . « 3 » به‌عنوان اساتيد وى در دوران تحصيل يزد ، بايستى از بزرگانى چون حاج ملا حسن اردكانى « 4 » ،

--> ( 1 ) . نقل از : يادداشتهاى حاج سيد عبد العزيز طباطبايى ، حفيد سيد . نيز ر . ك ، مصاحبهء ايشان با سيد حامد حسينى ، مندرج در : المحقق الطباطبائى فى ذكراه . . . ، 1 / 348 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . حاج ملا حسن فرزند حاج ابراهيم فرزند حاج محتشم اردكانى از عالمان زاهد و وارسته بود كه صاحب عروه ، علوم عربى را نزد وى آموخت . وى كه شرحى بر قصيدهء عينيهء سيد حميرى دارد ، در 1315 ق درگذشت ( نقباء البشر ، حاج شيخ آقا بزرگ تهرانى ، 1 / 110 ) .