* ازدواج سيد بنا به توضيحات مرحوم حاج سيد عبد العزيز طباطبايى : سيد صاحب عروه ، دو همسر داشت : اولى يزدى بود و دومى نجفى . « 1 » وى از همسر نخستين ( يزدى ) صاحب 5 پسر و 1 دختر شد و از همسر دوم ( نجفى ) صاحب 5 دختر و يك پسر ، كه همان سيد اسد اللّه باشد . چهار تن از پسران سيد ( از همسر اولش ) در سنّ جوانى و در همان زمان حيات پدر از دنيا رفتند و داغ فقدان خويش را بر دل سيد نهادند ، اما سيد اسد اللّه ماند و هفتاد سال عمر كرد . پدر نخستين همسر سيد ، مرحوم حاج ملا حسن يزدى بود كه از تجار متديّن و فرهيختهء يزد محسوب مىشد و به مصداق « الفقه ثم المتجر » ، همچون برخى از بازاريان آن زمان ، داراى تحصيلات علمى و دينى بود . پدران و اجداد وى افرادى ثروتمند و صاحب باغ و املاك ، و درعين‌حال بسيار متدين و خيّر و حتى اهل كرامت بودند . حاج ملا حسن يزدى ، فردى موجّه ، معنون و مقدس بود ، و مرحوم محدث قمى در كتاب مفاتيح الجنان ، باب ثواب زيارت عاشورا ، از وى به‌عنوان « دوستدار علما ، بويژه سادات آنان » ياد كرده است . « 2 » وى در اواخر عمر ، املاك خود را فروخت يا فردى را وكيل فروش آنها قرار داد و خود ، به عشق زيارت اعتاب مقدسه و تمحّض در عبادت خداوند ، به نجف آمد . او صاحب يك دختر بود و مىخواست آن را به عقد يكى از طلاب يزدى درآورد . در بين طلبه‌هاى يزدى مقيم نجف گرديد و از بين آنها ، سيد را كه در آن روزگار طلبهء جوانى بود ، برگزيد . حاج ملا حسن در ديدارى كه با سيد داشته ، پس از سلام و احوالپرسى به ايشان مىگويد : من يك دختر دارم و مىخواهم به شما بدهم . سيد مىگويد : متأسفانه به دو

--> ( 1 ) . به نوشتهء صاحب معارف الرجال ( ج 2 ، ص 329 ) : همسر اول سيد دختر حاج حسن يزدى و همسر ديگر وى دختر حاج شيخ ملا كاظم تبريزى بود . ( 2 ) . و كان محبّا للعلماء سيّما السادات منهم . براى شرح‌حال او ر . ك ، الكرام البررة ، شيخ آقابزرگ تهرانى ، 1 / 353 ؛ مفاخر يزد ، سيد محمد كاظم مدرسى و محمد كاظمينى ، 2 / 888 - 889 .