على ابو الحسنى ( منذر )

106

فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى )

دارد . سيد پاسخ مىدهد : - نگران نباش ، همين‌قدر بگويم كه تا قيام قيامت هرچه مجتهد بيايد به اين كتاب حاشيه خواهد زد ! « 1 » به نظر مىرسد كه سيد ، در تعبير رؤياى فوق ، از سخن مشهور زير سود جسته كه حكم ضرب المثل را يافته است : من صنّف فقد استهدف . يعنى ، هركس كتابى تصنيف كند ، آماج ( انتقاد و نكته‌گيرى ) ديگران واقع مىشود . * آثار و ابنيهء خيريهء سيد الف ) مدرسهء طباطبائيه مشهور به مدرسهء سيد علامه سيد محمد تقى موسوى اصفهانى ( فرزند صاحب روضات الجنات ) در احسن الوديعة مىنويسد : از جملهء آثار سودمند سيد ، مدرسهء بزرگى است كه وى ساخته و خود مشتمل بر سه مدرسه است . اين مدرسه ، بهترين مدرسه‌اى است كه در نجف بنياد نهاده است و شاگرد عزيز وى ، پيشواى ارباب فهم و تميز كه به منزلهء پيراهن بر بدن سيد بلكه حليف و هم‌پيمان وى در سختيها و اندوهها ، يعنى شيخ على مازندرانى « 2 » ، در تاريخ بناى آن‌چنين گفته است : اسسّها بحر العلوم و التقى * محمد الكاظم من نسل طبا ( و فى بيوت اذن اللّه ) اتى * تاريخها الّا بحذف ما ابتدا مادهء تاريخ ، جملهء « و فى بيوت اذن اللّه » است كه چنانچه حرف « واو » از ابتداى آن حذف شود ، به حساب حروف ابجد ، سال 1325 ق ( - 1331 - 6 ) مىشود كه تاريخ بناى آن مدرسه است . « 3 » آن‌گونه كه از يادداشتهاى مرحوم حاج سيد عبد العزيز طباطبايى برمىآيد : در سال 1322 ق فكر ايجاد مدرسه‌اى علمى - دينى در حوزهء مركزى نجف ، كه مركز بحثها و تحقيقات اسلامى ، و محل سكناى طلاب مهاجر به آن ديار از اطراف جهان باشد ، در

--> ( 1 ) . آيت اللّه حاج سيد جواد مدرسى نيز در النجوم السرد بذكر علماء يزد ( مخطوط ، ص 185 ) مىنويسد : « يكى زمان سيد خواب ديد سيد يا كتاب عروه را تيرباران كرده - ترديد از ناحيهء دو راوى مختلف النقل است - به سيد خواب را نقل كرده ، سيد فرموده بود : آن‌قدر حاشيه بر عروه نوشته شود ، به مثابهء تيرباران كردن » . ( 2 ) . مؤلف « تاريخ سامراء » ( ص 79 ) وى را از شاگردان ميرزاى شيرازى بزرگ قلمداد مىكند - ع . منذر . ( 3 ) . احسن الوديعة ، 1 / 192 . دربارهء مدرسهء سيد و خصوصيات آن ، همچنين ، ر . ك ، ريحانة الادب ، 6 / 392 - 393 ؛ مكارم الآثار ، 4 / 1323 ؛ شرح‌حال رجال ايران ، 6 / 251 ؛ السيد محمد كاظم اليزدى ، صص 152 - 154 .