السيد اليزدي

پيشگفتار 17

سؤال و جواب ( استفتائات و آراء سيد يزدى صاحب عروة الوثقى ) ( فارسى )

اهميت اين اثر مدتها بود كه " سؤال و جواب سيد طباطبايى يزدى " نظر مرا به خود جلب كرده بود ، به خصوص آن كه همواره در مباحث حقوق خصوصى از آن بسيار بهره‌مند بودم . و به نظرم مىرسيد كه اين مجموعه داراى ويژگيها و برجستگىهايى است كه در ساير مجموعه هاى مشابه به چشم نمىخورد . أولا : اين مجموعه از نظر تاريخى متعلق به زمان تحول جهان اسلام از نظر صنعتى ، كشاورزى و به خصوص تجارى است . در اين مقطع تاريخى ارتباطات سهل تر و آسان تر شده و امكان مكاتبات و تماس نسبت به دوران قبل بيشتر بوده است . ثانيا : مرجعيت سيد يزدى پس از ميرزاى شيرازى است . فتواى تحريم تنباكو توسط ميرزا و به زانو در آمدن دولت انگليس مرجعيت شيعه را فراگير و گسترهء آن را توسعه داده بود . و لذا مرجعيت سيد يزدى به اقصى بلاد شيعه نشين نظير ايران ، هندوستان ، عربستان ، امارات و بعضى از كشورهاى غربى گسترش يافته بود . و بالاخره اكثر بلاد نامبرده مواجه با تحولات و تنش هاى شگرف سياسى بودند ، ايران با انقلاب مشروطيت مواجه بود ، هندوستان مىخواست استقلال خويش را باز يابد ، كشورهاى اسلامى دچار درگيرى هاى مختلف بودند ، جنگ جهانى اول مسائلى را به وجود آورده بود كه زندگى بشرى را با بحران روبرو ساخته بود . علل و جهات فوق باعث آن بود كه حوادث و رويدادهاى كاملا جديد براى مردم مسلمان شيعى ، مطرح گردد و مرد فقيه سترگى مانند سيد يزدى هم كه گويى همواره در انتظار فرع جديد فقهى به سر مىبرده به حل آن مىپرداخته است . مثلا ملاحظه مىكنيد كه در مسائل شماره هاى 312 - 313 - توجيه فقهى بيمه عمر و ساير انواع بيمه براى اولين بار در اين مجموعه مطرح شده ، و با قطع نظر از آن كه فقهاى پس از وى راه حل وى را نپسنديده و راه ديگرى براى پذيرفتن آن پيش گرفتند ، به هر حال راهى براى مقلدين خويش در زمان خود گشوده است . و يا مثلا اوراق نقديه ، برات و اسناد تجارى ( سؤال 407 ) كاهش ارزش پول ( 445 ) و امثال آن كلا مسائل جديدى است كه قبلا سابقه نداشته است . ويژگى ديگر اين مجموعه آن است كه سطح علمى سؤال كنندگان در اغلب موارد بسيار بالاتر از افراد معمولى و عادى بوده و وضعيت و نحوه سؤال كاملا نشان دهنده اين امر است لذا سيد يزدى در پاسخ ، به مبانى فقهى و حتى گاهى به طرح نظريات مختلف و نقد و بررسى آنها پرداخته است . البته جامع الشتات مرحوم ميرزاى قمى نيز از اين مزيت برخوردار است .