نامهاى نهاده بر اين گونه مجموعه ها مختلف است ، از جمله . المدونه ، السنن ، ولى اكثرا " الجامع في الفقه " و يا " الجامع في الحلال و الحرام " و نيز " شرايع " نام داشته است . در شيعه ، الجامع أبو جعفر يا أبو على احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى كوفى در گذشته 221 ، از اين قبيل است « 1 » و نيز شرايع يونس ابن عبد الرحمن و على بن ابراهيم قمى و على بن حسين بن بابويه قمى « 2 » يحيى بن سعيد حلى در كتاب " نزهة الناظر في الجمع بين الأشباه و النظائر " از شرايع ابن بابويه نقل كرده و نيز شهيد اول گفته است كه ياران ما شرايع او را به كار مىبسته‌اند . پس از سده‌هاى دوم و سوم به مجموعه‌هايى بر مىخوريم كه معمولا به خاطر استفاده شيعيان فارسى زبان به فارسى ترجمه شده است كه از آن جمله است كتاب " النهايه في مجرد الفقه و الفتاوى " از شيخ طوسى ( 385 - 460 ) . اول بار در مجموعه ( الجوامع الفقهية " سال 1276 ق چاپ شده و بعدها در تهران و مكررا در بيروت به طبع رسيده است . اين كتاب براى استفاده فارسى زبانان در قرن 6 و 7 به فارسى ترجمه شده كه به همت مرحوم استاد سيد محمد باقر سبزوارى در سال 1323 و نيز به همت مرحوم استاد دانش‌پژوه در سال 1343 با اختلاف نسخ به چاپ رسيده است . در قرن ششم كتاب غنية النزوع إلى علمى الأصول و الفروع از ابن زهره حلبى ( 511 - 585 ) به جاى مانده است . تمامى آن توسط مردى به نام عماد الدين حسن مازندرانى « 3 » در اواسط قرن هفتم به فارسى ترجمه شده است . در قرن هفتم شرايع الإسلام في معرفة الحلال و الحرام ، توسط نجم الدين محقق حلى ( 602 - 672 ه ) تأليف شد . اين كتاب پنج بار به فارسى ترجمه شده است « 4 » و به زبانهاى انگليسى ، روسى و فرانسوى و اردو نيز ترجمه شده است « 5 » ترجمه فرانسوى آن توسط اولين كنسول فرانسه در تبريز آقاى كرى Qurry انجام شده كه در سال 1871 در دو جلد به چاپ رسيده است . مترجم كليه فروع آن را شماره گذارى كرده . و در آغاز مجلد اول مقدمه اى و در آخر مجلد دوم لغت نامه اى جالب دارد . به .

--> ( 1 ) رجال نجاشى ص 19 ، فهرست طوسى ، 101 ( 2 ) فهرست طوسى ، 367 و . 209 ( 3 ) زنده در سالهاى 656 - 698 . ر ك ( 4 ) ترجمه أبو القاسم يزدى ، مقدمه ج 4 محمد تقى دانش‌پژوه ، مركز انتشارات علمى و فرهنگى ، تهران 1362 ( 5 ) همان جا