سبزوارى در كفايه « 1 » ، مرحوم فيض در مفاتيح ، مرحوم فاضل اصفهانى در كشف اللثام « 2 » ، حدائق « 3 » و جواهر « 4 » . ولى اين كار خيلى عجيب است ، چون در موارد ديگر كه حد دخول تعيين شده مثل حد دخول در غسل ، در زنا ، در استقرار مهر و . . . دخول بما هو دخول موضوع حكم است ، ولى در اينجا كه موضوع آن است كه منى منتقل بشود يا جذب نطفه بشود ، ديگر معيار اين نيست كه به مقدار ختنه‌گاه باشد يا نباشد ، و اينطور تحديدات هيچ وجهى ندارد . چنان كه در كتب خود علما تصريح شده است كه دخول شرط نيست . مثل موردى كه در رسالة العويص شيخ مفيد « 5 » آمده است . مسأله 51 از رسالة العويص « 6 » : « مسألة فى امرأة ولدت على فراش بعلها ببغداد فلحق نسبه برجل بالبصرة و لزمه دون صاحب الفراش من غير أن يكون شاهد المرأة أو عرفها أو عقد عليها أو وطئها حلالا أو حراما ، الجواب هذه المرأة بكر وقعت عليها امرأة ثيبة فى حال

--> ( 1 ) - كفاية الاحكام ؛ چاپ سنگى مدرسه صدر اصفهان ؛ ص 190 ( 2 ) - كشف اللثام ؛ ج 7 ، ص 533 ( 3 ) - الحدائق الناظرة ؛ ج 25 ، ص 3 . استاد مدظله : ايشان كلمات قوم را نقل مىكند و اين قسمت را هم نقل مىكند منتها به بعضى چيزهاى ديگرش اشكال مىكند ، و به اين نكته اشكالى نمىكند ، كأنه اين را قبول كرده است ( 4 ) - جواهر الكلام ؛ ج 31 ، ص 222 ( 5 ) - توضيح استاد مدظله : مرحوم شيخ مفيد رساله‌اى به نام رسالة العويص دارد كه عبارت از سؤالاتى است كه گاهى دهاتىها مطرح مىكردند كه مثلًا كدام آبى است كه اگر سگ در آن بول كند و بعداً كسى لباس متنجس به آن بزند ، آن آب نجش نمىشود ، اما اگر يك شيعه اثنا عشرى اهل حق و اهل نجات از آن آب بخورد و بعدا يك متنجسى به آن بخورد ، آب نجس مىشود ؟ مىگويند آن است كه به حد كر باشد و سگ بول كند ، چون كر عاصم است و نجس نمىشود و به اعتصام خودش باقى است ، ولى اگر يك شيعه اهل حق متدين از آن بخورد و از حد كر كمتر شود و بعدا متنجس به آن بخورد ، نجس مىشود . اين طرز سوالات در قديم در اهل دهات خيلى شايع بوده كه مرحوم آقاى والد مىفرمودند من جلوى اين گونه سؤالات را گرفتم ، گفتم ما نه درس اينها را خوانده‌ايم و نه وظيفه داريم بگوييم ، شما هم موضوع را سؤال كنيد ما جوابش را مىگوييم ، اين چيزها مربوط به ما نيست و توقع هم نداشته باشيد ، مىگفتند اينها را ما به آنها حالى كرده بوديم و ديگر سوال نمىكردند ( 6 ) - رك : مجموعه مصنفات شيخ مفيد ؛ ج 6 ، ص 47