بررسى دلالت روايات اما از بعضى روايات باب موالى و عبيد ، چنانچه گفته شد ، يوم الاداء استظهار مىشود . جمع بين آنها با روايات ديگر كه دلالت بر يوم التلف دارد چنين است كه موردِ اين دو طائفه مختلف است . مورد طائفه اولى كه از آنها يوم الاداء استظهار مىشود جايى است كه عبد آزاد نشده و بايد او را آزاد بكنند ولى مورد روايات طائفه ثانيه كه از آنها يوم التلف استظهار مىشود جايى است كه عبد يا غلام بچه انعتاق پيدا مىكند و انعتاق كه خروج از ملكيت است مساوق با تلف است . و چون مورد انعتاق و مورد لزوم عتق با هم متفاوتند ، منافاتى بين اين دو دسته از روايات وجود ندارد . در مورد لزوم عتق قيمت بالفعل و هنگام آزاد كردن در نظر گرفته مىشود و در مورد انعتاق ، قيمت هنگام تلف يعنى زمان خروج از ملكيت ، معيار و ملاك است . نتيجه بحث از مقتضاى قواعد اوليه از مجموع ابحاث گذشته معلوم مىشود كه قواعد اوليه اقتضاء مىكند معيار قيمت‌گذارى در باب ضمانات يوم التلف است . مقتضاى نصوص خاص اگر در مسأله جارى ، دليل خاصى باشد كه بگويد اينجا با موارد ديگر تفاوت دارد چنان كه مرحوم صاحب جواهر هم فرموده است ، بايد به وسيله نصوص خاصه ، از مقتضاى قواعد اوليه رفع يد كنيم . سه روايت در مسأله جارى در يك باب وجود دارد كه ظاهر ابتدايى آنها بر خلاف يوم التلف است : 1 - [ روايت امركى ] محمد بن الحسن باسناده عن محمد بن على بن محبوب عن محمد بن احمد العلوى عن الامركى عن على ابن جعفر عن اخيه موسى بن جعفر عليه السلام عن أبيه عليه السلام ان علياً عليه السلام قال فى الرجل يتزوج المرأة على وصيف فيكبر عندها فيريد أن يطلقها قبل ان يدخل بها قال عليها نصف قيمته يوم دفعه اليها لا ينظر فى زيادة و لا نقصان .