السيد موسى الشبيري الزنجاني

6737

كتاب النكاح ( فارسى )

نمىشود ، با اين صحيحه محمد بن جزك چه كار مىكنند ؟ در اينجا دو بيان مىشود ذكر كرد كه يك بيان به مهذب ارتباط پيدا مىكند . بيان اول : از اين روايت كه مىگويد نقصان پيدا مىكند ، مىتوان فهميد كأنه شيئى نقصان پيدا مىكند . اگر در جايى اينطور تعبير كند كه چيزى مىتوان كم گذاشت ( چيزى خيلى مقول به تشكيك است و ممكن است يك تومان باشد و ممكن است يك ميليون تومان باشد ) در اينطور چيزها تفاهم عرفى اين است كه واجب نيست بلكه اخلاقاً اقتضاء مىكند كه چيزى داده شود . مثل اينكه در باب زكات مىگويد : به خوشه چين ، يك قبضه و دو قبضه از گندم بدهند ، تفاهم عرفى در اينجا اين است كه اينطور ذكر كردن جزء واجبات نيست . سائل كه مىآيد ، مىگويند چيزى به سائل بدهيد اينكه حدى تعيين نمىكنند ، لذا شامل مختصرترين چيز و چيزهاى ديگر است ، اينطور گفتن ، اماره اين است كه از امور الزامى نيست . حال ممكن است ابن براج و يا أبو الصلاح از اين جمله روايت كه متعلق ينتقص را حذف كرده و چيزى نگفته و حذف متعلق هم افاده عموم مىكند ، استظهار كرده باشند كه اين نقص در مهر جزء حقوق الزامى نيست . حدس مىزنم ايشان اين شيئى دادن را از حقوق استحبابى مىداند . يعنى از جمله آن حقوق پنجاه و هفت‌گانه‌اى كه حضرت سجاد عليه السلام دارند كه برخى استحبابى است و بعضى حقوق الزامى است . اين مورد نيز از حقوق استحبابى است . عبارت مهذب مؤيد اين مطلب است . يعنى حق زوج نيست كه اگر زن موافقت نكرد بگويد من نمىدهم بلكه از آداب استحبابى است . چون متعارفاً يك نحوه گذشت فى الجمله‌اى از حقوق هست و زن اخلاقاً مناسب است كه ارفاقى بكند گرچه مىتواند همه را مطالبه كند ولى مناسب است اخلاقاً از مقدارى صرف نظر كند ، لذا زوج مىتواند اين كار را بكند و مقدارى را ندهد . در عين حالى كه از حقوقش نيست و حق ندارد