در كتاب حسين بن سعيد نقل شده است « 1 » ، و هر دو روايت از نظر سند معتبرند . صاحب حدائق معمولا تا مىتواند روايات را استقصاء مىكند ، و در اينجا نيز با اين كه كتاب حسين بن سعيد در اختيارش نبوده ، روايت ابى بصير را از بحار نقل مىكند ، ولى در همين بحث مىفرمايد كه من نديده‌ام كسى به جز روايت محمد بن فضيل به روايت ديگرى استناد كرده باشد « 2 » . در حالى كه پيش از ايشان صاحب مدارك اولين كسى است كه روايت محمد بن فضيل را كنار گذاشته و روايت اسماعيل بن فضل هاشمى را مطرح كرده است . كشف اللثام هم قبل از صاحب حدائق است و روايت را از تفسير عياشى نقل كرده است . و جاى تعجب است كه چرا صاحب حدائق با اين كه معمولا به نهاية المرام مراجعه مىكند اين نكته را نديده است . البته پيش از ايشان كسى به روايت ابى بصير تمسك نكرده است . بحث درباره روايات : يك بحث اين است كه آيا تشبيه متعه به امه در روايت ابى بصير ، اختصاص به ذات الشهور دارد يا شامل ذات الاقراء هم مىشود ؟ در اين مورد صاحب مدارك آن را مختص به زنى دانسته كه فى سن من تحيض است ولى حيض نمىبيند . اما رياض از نظر كسانى كه تشبيه را عام مىدانند دفاع مىكند « 3 » كه اين مطلب را بعد بحث مىكنيم . نكته ديگرى كه قاعدتاً درباره روايت محمد بن فضيل بايد مورد بحث قرار

--> ( 1 ) - النوادر ، مؤسسة النشر الامام المهدى ، قم ، 1408 ق ، ص 81 ، حديث 182 ، اين حديث در وسائل الشيعة در باب 23 از ابواب متعه حديث 6 نيز ذكر شده است ، و نيز در تفسير عياشى ، تحقيق : سيد هاشم رسولى محلاتى ، المكتبه العلمية الاسلامية ، تهران ، ج 1 ، ص 233 ، حديث 86 . ( 2 ) - بحرانى ، يوسف ؛ الحدائق الناضرة ، تحقيق : محمد تقى ايروانى ، مؤسسة النشر الاسلامى ، قم ، 1408 ق ، ج 24 ، ص 184 . ( 3 ) - طباطبايى ، سيد على ، رياض المسائل ، مؤسسة النشر الاسلامى ، قم ، 1419 ق ، ج 10 ، ص 302 .