فى كتاب اليه : . . . و ليس بينهما ميراث « 1 » در سند اين روايت « 2 » دو نفر مورد بحث است ، يكى محمد بن سنان كه ما او را ثقه مىدانيم و ديگرى مصباح المدائنى در كتب رجال ، شخصى به عنوان صباح المدائنى توثيق نشده است ، ولى مىتوان تقريبى بر وثاقت وى ذكر كرده كه بر اساس وحدت اين عنوان با صباح بن موسى ساباطى استوار است ، صباح بن موسى در كتب رجال توثيق شده است و با توجه به اين كه ساباطى با مدائنى هم طبقه است ، و از طرفى ساباط از قراء اطراف مدائن است و قهراً ساباطىها مدائنى هستند ، ممكن است اين دو راوى را يكى بدانيم . ان قلت : شيخ طوسى در رجال خود در باب اصحاب امام صادق عليه السلام هم صباح بن موسى ساباطى را آورده و هم صباح مدائنى « 3 » را ، و اين امر دليل بر تغاير اين دو عنوان است ، چنانچه مرحوم آقاى خويى در معجم الرجال 9 : 98 فرموده‌اند . قلت : تعدد ذكر عنوان در رجال شيخ طوسى و ساير كتب رجالى دليل بر تعدد معنون نيست ، زيرا اگر رجاليان اتحاد دو عنوان را احراز نكنند ، آنها را در كتب رجال خود مىآورند ، مثلا در بحث ما شيخ طوسى در اسناد دو عنوان صباح المدائنى و صباح بن موسى ساباطى را ديده و چون اتحاد آنها را احراز نكرده « 4 » ، آنها را در رجال خود آورده است ، لذا ذكر دو عنوان در كتب رجال تنها دليل بر عدم احراز اتحاد آن دو عنوان است نه دليل بر احراز عدم اتحاد « 5 » ، لذا مانعى ندارد كه ما صباح مدائنى را با صباح بن موسى

--> ( 1 ) - جامع الاحاديث 26 : 105 / 38498 ( باب 26 از ابواب المتعة ، ح 4 ) . ( 2 ) - ( توضيح بيشتر ) درباره القاسم بن الربيع هم در كتب رجالى بحث شده ولى با عنايت به عطف محمد بن الحسين بن ابى الخطاب ( كه در وثاقت وى بحثى نيست ) بر وى نيازى به اثبات وثاقت وى نيست . ( 3 ) - رجال شيخ طوسى : 226 / 3044 و 3048 ( 22 و 26 ) ( 4 ) - ( توضيح بيشتر ) عدم احراز اتحاد مىتواند به جهت عدم التفات به اتحاد و عدم اتحاد باشد و مىتواند به جهت ترديد در اتحاد با توجه به اصل امكان اتحاد ، در هر دو صورت نمىتوان ذكر دو عنوان را در كتب رجال دليل بر عدم اتحاد دانست ، به ويژه در صورت نخست كه ظاهرا معمولا علت ذكر دو عنوان متحد همين وجه است . ( 5 ) - ( توضيح بيشتر ) بر فرض كه ائمه رجال هم دو عنوان را متغاير بدانند ، اين امر دليل قطعى بر تعدد نيست ، چه