دايره واحد منحصرند « 1 » . بررسى روايات « انما يرد النكاح . . . » : ممكن است كسى منكر تقطيع روايت باشد لذا ابتدا به روايتى كه اسمى از زن نبرده است تمسك مىكنيم : الحسين بن سعيد عن على بن اسماعيل عن ابن ابى عمير عن حماد عن الحلبى عن أبى عبد الله عليه السلام قال انما يرد النكاح من البرص و الجذام و الجنون و العفل . در سند اين روايت بحثى هست و آن اينكه در سند على بن اسماعيل « 2 » قرار گرفته است و او راوى ابن أبى عمير است هر چند درباره على بن اسماعيل ثقه گفته نشده ولى به نظر مىرسد ، لزومى ندارد كه حتما در مورد هر كس « ثقه » گفته شده باشد چرا كه وى از معاريف متكلمان شيعه است و هيچ قدحى درباره او وجود ندارد و روايات او را شيخ يا صدوق نقل مىكنند ، اما اصلا در روايات او مناقشه نمىكنند كه اين امر خود منشأ اطمينان مىشود كه اصحاب به روايات او عمل مىكنند . اينكه برخى « حسنه » تعبير مىكنند و مىگويند ممدوح است ولى « ثقه » نمىتوان گفت ، قابل پذيرش نيست چرا كه اگر اين طور روايات را حسنه بدانيم بايد روايات صدوق را نيز حسنه بدانيم هر چه در « من لا يحضر » با اسناد صحيحه ذكر كرده باشد ، چون ناقل خود صدوق است و ثقه درباره او گفته نشده است ، با اين كه روشن است كه اصحاب با او معامله وثاقت مىكردند و او اجل شاناً از اين است كه درباره او ثقه گفته شود ، بنابراين به نظر ما از ناحيه على بن اسماعيل اشكالى نيست .

--> ( 1 ) - مثلًا در مورد حديث رفع درباره اتحاد سياق و اينكه شيخ خواسته با اتحاد سياق دائره را مضيق كند و به شبهات موضوعيه منحصر كند و شبهات حكميه را خارج كند در كتاب « درر » چنين آمده است : كلمه « ما » كه در حديث رفع تكرار شده است ، اگر بعضى از معطوف‌ها مصداق بيشتر و بعضى مصداق كمتر دارد آن كه دايره‌اش كمتر است آن را كه دائره وسيع‌تر دارد تضييق نمىكند اگر گفته شد « ما يؤكل و ما يرى » دائره ما يؤكل كه مضيق است دليل نمىشود كه دائره ما يرى نيز مضيق شود . ( 2 ) - مراد على بن اسماعيل ميثمى است .