السيد موسى الشبيري الزنجاني

5726

كتاب النكاح ( فارسى )

نظر صاحب حدائق و صاحب رياض و استاد مد ظله دربارهء سند روايت صاحب حدائق از اين روايت به موثق الفضيل تعبير مىكند . و صاحب رياض مىفرمايد : اين روايت يا موثقه است يا در حكم موثقه است . « 1 » صاحب رياض مىفرمايد : حميد بن زياد و حسن بن محمد بن سماعة هر دوى اينها واقفى هستند ولى جزء ثقات واقفيه هستند و ديگران هم توثيق كرده‌اند : در مورد أبان بن عثمان هم نمىدانم رياض تأملى دارد يا نه ؟ دربارهء أبان بعضى فطحى بودن ، بعضى ناووسى بودن و بعضى واقفى بودن را گفته‌اند ولى تحقيق اين است كه هيچ كدام از اين مطالب درست نيست . صاحب رياض در مورد ارسال مىفرمايد : يك مرتبه تعبير « عن رجل » يا « عن أصحابنا » در سند است ، در اين صورت روايت مرسله خواهد شد . ولى اگر تعبير « غير واحد » در اين روايت آمده باشد به اين معناست كه مشتهر است و كثيرى از افراد روايت را نقل كرده‌اند ، و روايت مورد اطمينان است ؛ يعنى يكى دو نفر نيست افراد زيادى آن را نقل كرده‌اند . توضيح اينكه اگر يك نفر مطلبى را نقل كند انسان اطمينان پيدا نمىكند اما اگر يك نفر ديگر هم نقل كند ظن قابل ملاحظه‌اى براى او پيدا مىشود اگر چند نفر مطلبى را نقل كنند اطمينان پيدا مىكند و در اين گونه موارد حق هم همين است كه غير واحد اطمينان‌آور است . ايشان فرموده : چون تعبير غير واحد در روايت آمده است و معناى آن مسلّم و مشتهر بودن مىباشد پس از ناحيه ارسال اشكالى نيست و ارسالش به منزله اسناد است . روات روايت هم كه ثقاتند هر چند امامى نباشند پس خبر يا موثق است يا كالموثق . توضيح اين كه ، اگر كسى اطمينان پيدا كند كه لااقل يكى از اين غير واحد ، ثقه است خبر موثق مىشود اما اگر تنها اطمينان به صدور روايت باشد خبر كالموثق مىشود .

--> ( 1 ) - رياض المسائل 10 / 249