السيد موسى الشبيري الزنجاني
5721
كتاب النكاح ( فارسى )
چيست ؟ حضرت مىفرمايد : اگر كسى براى خواستگارى نزد شما آمد « فرضيتم دينه و امانته فزوّجوه الا تفعلوه تكن فتنة فى الأرض و فساد كبير » . در روايت حسين بن بشار واسطى ، حضرت جواد عليه السلام مستقيماً جواب مىدهند و نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله نمىكنند البته اين روايت با نقلهاى ديگرى كه على بن أسباط ، أبى شيبة ابراهيم بن محمد همدانى ، جدّ عيسى بن عبد الله كه عيسى بن عبد الله قمى است « 1 » ، روايت كردهاند فرق مىكند . در آن روايت ، « خُلقه و دينه » آمده و در اين روايت « أمانته و دينه » آمده است . نقد صاحب جواهر به جواب صاحب حدائق از اشكال صاحب مسالك در استدلال به روايت صاحب جواهر در اينجا بيانى دارند كه نقطهء مقابل بيان صاحب رياض است . عرض كرديم كه صاحبجواهر عقيدهاش اين است كه ايمان به معناى اثنا عشرى بودن در زوج زن عارفه معتبر نيست و اسلام كفايت مىكند . و از روايت « ترضون دينه » جواب مىدهد و ما مقدارى از اين بحث را در جلسهء قبل بحث كرديم كه مراد از دين ، اسلام است ، يا مذهب حق اثنا عشرى است . ولى قسمت ديگرى را استدلال كنندگان به روايت قرينه گرفتهاند كه شهيد ثانى فرموده : اين روايت صلاحيت ندارد كه شرط صحت عقد را ايمان قرار دهد ، زيرا در اين روايت خلق به دين ضميمه شده است و بلا اشكال رضايت خلق در صحت عقد دخالت ندارد بلكه در كمال عقد دخالت دارد . بنابراين ، روايت در مقام بيان اين كه صحت عقد متوقف بر ايمان است نمىباشد بلكه مىگويد ايمان شرط كمال است بله ممكن است ايمان شرط صحت باشد و خلق شرط كمال باشد لكن اين مجرد احتمال است . پس روايت مجمل مىشود و از صلاحيت استناد ساقط مىشود .
--> ( 1 ) - عيسى بن عبد الله عن أبيه عن جدّه .