السيد موسى الشبيري الزنجاني
5842
كتاب النكاح ( فارسى )
بررسى صحت روايت حلبى اكثر فقهاء روايت را صحيحه تعبير كردهاند . اولين كسى كه من برخورد كردهام كه در مورد روايت اشكال سندى نموده ، شهيد ثانى رحمه الله در مسالك مىباشد . ولى عبارت نواده او صاحب مدارك مشعر به اين است كه اشكال سندى اين روايت اختصاص به جدّ او ندارد ، زيرا در موارد زيادى كه جدّ او تفرداتى دارد ، چنين مىنويسد : جد من چنين مىگويد ، ولى در ما نحن فيه به صورت جمع گفته است كه متأخرين اشكال سندى در مورد اين روايت كردهاند و به نام جد خود اشكال را مطرح نكرده است ، ولى بنده غير از مسالك ، كتاب ديگرى كه اشكال سندى كرده باشد نيافتم . در مسالك مىگويد : اين روايت موقوفه است ، يعنى در نهايت به امام معصوم عليه السلام نمىرسد ، بلكه به يكى از روات ختم مىشود و چنين روايتى حجت نمىباشد . نواده او « صاحب مدارك » در كتاب نهاية المرام اين اشكال را دفع مىكند ، منتهى به جاى كلمه « موقوفه » اصطلاح « مضمره » را به كار برده ، مىگويد : « روايت مضمره است ولى اضمار ضررى به اين روايت نمىزند ، زيرا شخصى همچون حلبى هرگز مسألهاى را از غير امام سؤال نمىكند ، آنگاه بدون ذكر نام در كتاب حديثى خود وارد كند ، بلكه حتما از امام معصوم عليه السلام سؤال كرده است و اما اينكه اسم مبارك حضرت را نبرده ، ايشان چنين پاسخ داده است : در گذشته رسم نوشتن حديث چنين بوده كه هرگاه تعدادى حديث پشت سر هم از امامى سؤال مىشده ، ابتدا يك مرتبه نام مبارك آن امام را مىنوشتند و در بقيه روايات ديگر احتياجى به تكرار نام حضرت نبوده ، بلكه اكتفاء به ضمير مىكردند اما بعدها كه ديگران از اين كتاب يا امثال آن ، احاديث را گلچين مىكردند تا در كتابهاى خود ذكر كنند به همان شكلى كه در مصدر با ضمير آورده شده ، نقل مىنمودند ، بدون اينكه حديث قبلى را كه نام مبارك حضرت در آن مىباشد ، ذكر كنند تا مرجع ضمير روشن شود . از همين