مىباشد و اين قسمت حديث كه مىفرمايد : « ليس له ان يخرجها . . . » مخصوص به اسلام زن است . 2 - محمد بن على بن محبوب عن احمد بن محمد عن على بن حديد عن جميل بن دراج عن بعض اصحابنا عن احدهما عليهما السلام أنّه قال فى اليهودى و النصرانى و المجوسى اذا اسلمت امرأته و لم يسلم ، قال : هما على نكاحهما و لا يفرق بينهما و لا يترك أن يخرج بها من دار الاسلام الى دار الكفر « 1 » . جميل از اصحاب اجماع است و مبناى مشهور اين است كه به مرسلات او عمل مىكنند ، ولى ما اين مبنا را قبول نداريم . عمده بحث سندى روايت راجع به على بن حديد است كه مرحوم شيخ در تهذيب و استبصار درباره او مىنويسد : ضعيف جداً يا مضعف جداً . لكن اولًا : خود ايشان در كتب رجالىاش ( فهرس و رجال ) و همين طور نجاشى با اينكه بنا داشته‌اند جرح و تعديل‌ها را ذكر كنند هيچ كدام اين عبارت را درباره او ننوشته‌اند ، لذا محتمل است در تهذيبين اشتباهى صورت گرفته باشد . ثانياً : كشى از على بن محمد فيروزان قمى - كه مورد اعتماد او و كثير الرواية مىباشد و جرحى هم در كتب اصحاب درباره او وارد نشده ، درباره على بن حديد دو روايت نقل مىكند كه از آنها اعتماد امام عليه السلام به او معلوم مىشود « 2 » : در يكى از آنها شخصى از امام سؤال مىكند : آيا پشت سر اصحاب هشام بن حكم نماز بخوانيم ، حضرت مىفرمايند : اين را از على بن حديد سؤال كنيد . مىپرسد : آيا قول او متبع است ؟ مىفرمايند : بلى . بعد كه از وى سؤال مىكند ، على

--> ( 1 ) - وسائل ، ج 20 ، ص 546 ، باب 9 ، از ابواب ما يحرم بالكفر ، ح 1 . ( 2 ) - كشى در ترجمه هشام بن حكم مىنويسد : على بن محمد عن احمد بن محمد عن ابى على بن راشد عن ابى جعفر الثانى عليه السلام قال : قلت جعلت فداك قد اختلف اصحابنا ، فأصلى خلف اصحاب هشام بن الحكم ؟ قال : عليك بعلى بن حديد . قلت : فآخذ بقوله ؟ قال نعم . فلقيت على بن حديد فقلت : نصلى خلف اصحاب هشام بن الحكم ؟ قال : لا . و در ترجمه يونس مىنويسد : حدثنى على بن محمد قمى قال حدثنى احمد بن محمد بن عيسى القمى عن يعقوب بن يزيد عن أبيه يزيد بن حماد عن ابى الحسن عليه السلام قال : قلت : اصلى خلف من لا أعرف ؟ فقال لا تصل الا خلف من تثق بدينه . فقلت له : اصلى خلف يونس و اصحابه ؟ فقال : يأتى ( يا بى ) ذلك عليكم على بن حديد . قلت : آخذ بقوله فى ذلك ؟ قال : نعم . فسألت على بن حديد عن ذلك فقال : لا تصل خلفه و لا خلف اصحابه .