السيد موسى الشبيري الزنجاني

5165

كتاب النكاح ( فارسى )

3 ) وجه دوم حمل آيه سوره مائده بر عقد انقطاعى همان طورى كه در ابتداى ورود به اين بحث تذكر داديم نكاح با كفار غير اهل كتاب دواماً و متعه اجماعى است كه جايز نيست و ليكن در مورد اهل كتاب شهرت بسيار قوى بر جواز عقد انقطاعى آنها است . حتى دعواى اجماع صريحاً يا ظاهراً نيز در اين مورد شده است و البته ما نيز به مخالف صريحى برنخورديم بله به سيد مرتضى و شيخ مفيد نسبت داده‌اند كه اين دو نفر نكاح انقطاعى با اهل كتاب را نيز جايز نمىدانند ولى به نظر ما كلام اين بزرگان نيز صراحت در مخالفت ندارد زيرا ؛ اولًا : عبارت آنها اين است كه تزويج با كفار جايز نيست و در بسيار از مواقع خود ظاهر از تزويج ، تزويج متعارف كه به نحو دوام است مىباشد . در روايات و كلمات فقهاء نيز تزويج انصراف به دائم دارد ، حتى مثل مرحوم شيخ طوسى و عده‌اى ديگر از فقهاء كه متعه را جايز مىدانند در ابتدا پس از آنكه آيات داله بر نهى از ازدواج با اهل كتاب را ذكر مىكنند مىگويند مقتضاى اين آيات عدم جواز نكاح با اهل كتاب است . آنگاه با اندكى فاصله عقد انقطاعى را استثناء مىنمايند و اين نشان مىدهد كه مقصود آنها از نكاح ، نكاح دائم بوده است . ثانياً : به نظر ما عبارت سيد مرتضى در انتصار اساساً ظهورى در خلاف و عدم جواز متعه ندارد ، زيرا ايشان در « انتصار » مسائل مورد نزاع و اختلاف شيعه و سنىها را مطرح مىنمايد و با توجه به اينكه اهل سنت به طور كلى حتى در مورد مسلمانان نيز عقد متعه را منكرند لذا مورد بحث مرحوم سيد مرتضى از ابتداء راجع به عقد دائم است و ادعاى اجماع ايشان نيز در همين مورد صادق است . بله عبارت مرحوم شيخ مفيد حد اقل ظهور در اينكه عقد متعه نيز اجماعاً جايز نيست دارد ، زيرا شيخ در فوارقى كه بين عقد متعه و دوام ذكر كرده است مسأله جواز عقد متعه با اهل كتاب را بيان نكرده است ولى چنانچه گفتيم اين ظهورى بيش نيست و نمىتوان به نحو صريح و قطعى شيخ مفيد را جزء مخالفين به حساب آورد .