در كفاية در همين مورد صورت گرفته است واضح مىشود . چرا كه ظاهر كلام آخوند اين است كه دلالت آيه شريفه « وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجالِكُمْ » را بر عدم كفايت غير رجلين از باب مفهوم مىداند « 1 » . در حالى كه با توضيحى كه داده شد معلوم گرديد كه عدم كفايت مذكور ، به مقتضاى امر تعيينى و منطوق « وَ اسْتَشْهِدُوا . . . » است و ربطى به مفهوم ندارد . در محل كلام نيز مقتضاى تعيين جواز به خصوص ازدواج با اماء مؤمنه ، اين است كه نكاح با غير أمه مؤمنه در صورت عدم تمكن از ازدواج با حرّه مؤمنه ، جايز نيست . نه اينكه عدم جواز از باب ثبوت مفهوم وصف باشد . ب ) استدلال به آيه سوره مائده ( . . . وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ ) براى جواز نكاح كتابية . در مقابل آن دسته از آياتى كه براى اثبات عدم جواز نكاح با كتابيه به آنها استدلال شده است . عده‌اى نيز با تمسك به آيه 5 سوره مائده كه مىفرمايد « الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ . . . وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسافِحِينَ . . . » نكاح كتابيه را جايز دانسته‌اند . ج ) بيان وجه جمع بين آيات ناهيه و آيه سوره مائده در بيان وجه جمع بين آيات ناهيه و اين آيه وجوه مختلفى ذكر شده است كه در اين جلسه به بعضى از آنها اشاره خواهيم كرد و تفصيل بحث را در جلسات آينده دنبال مىنماييم . 1 ) وجه اول ( كلام ابى القاسم )

--> ( 1 ) - نگاه شود به جواب مرحوم آخوند از استدلال اول منكرين مفهوم شرط . كفاية الاصول طبع آل البيت عليهم السلام / 197 .