* تصوير اول اين بود كه أحد الأمور موجب نشر حرمت است اين احتمال را چنانچه گذشت يازده فقيه در هفده كتاب اختيار كرده‌اند . صاحب جواهر نيز همين قول را اختيار كرده است . « 1 » در مقابل ، عدهء كثيرى از فقهاء در 27 كتاب خلاف اين مطلب را قائل شده‌اند و اكتفاء به أحد الأمور نكرده‌اند و قائل شده‌اند كه أحد الأمور موجب نشر حرمت نمىشود هرچند اين گروه خود اختلافاتى دارند كه در ذيل مىآيد . * قول ديگر اين است كه اثر اصالت داشته باشد كه مرحوم صدوق در مقنع آن را قائل شده و عدد و زمان را به روايت نسبت داده است . * ده فقيه در دوازده كتاب به حسب ظاهر كلامشان اثر را به عدد و زمان تفسير كرده‌اند ، اين ده فقيه عبارتند از : صاحب فقه رضوى در فقه رضوى « 2 » ، شيخ در تهذيب و استبصار ، أبو الصلاح حلبى در كافى ، طبرسى در مجمع البيان ، راوندى در فقه القرآن ، سيد أبو المكارم در غنيه ، محقق در شرايع و نافع ، مجلسى اول در روضة المتقين ، شيخ حرّ در وسائل ، مجلسى ثانى در مرآة العقول . در توضيح اين قول اين تذكر لازم است كه دو احتمال در اين قول وجود دارد يك احتمال اينكه اثر از موضوعيت بيفتد ، به اين بيان كه ، بر شأنيت تأثير حمل شود يعنى آنچه معيار است اين است كه به واسطهء عدد يا زمان رضاع محقق شود و تحقق اين معيار با شأنيت تأثير همراه است و لو تأثير فعلى نباشد . احتمال ديگر اين است كه اثر از موضوعيت نيفتد و فعليت تأثير شرط باشد يعنى به واسطهء عدد يا زمان تأثير فعلى پيدا شود كه در نتيجه ، مجموع الامرين ميزان باشد . * در كشف اللثام و حدائق اثر را أصل ، و عدد و زمان را طريق و علامت دانسته است . * صدوق در هدايه ، زمان را معيار قرار داده است ، البته ايشان زمان را يك شبانه روز قرار نداده ، بلكه پانزده شبانه روز را معيار قرار داده است . كه بحث اختلاف در تقدير به زمان ، بعداً مىآيد .

--> ( 1 ) - جواهر الكلام 29 / 275 ( 2 ) - تعبير فقه رضوى عمل العصابة و اختلاف روايات است و اين تعبيرات حاكى از اين است كه اين كتاب فرمايشات امام رضا عليه السلام نيست بلكه اين كتاب از فقيهى از فقها است .