السيد موسى الشبيري الزنجاني

4409

كتاب النكاح ( فارسى )

2 . نقد استاد مد ظله ولى استدلال مذكور قابل مناقشه به نظر مىرسد ، زيرا : اولًا : به نظر ما اصولًا استدلال به أَوْفُوا بِالْعُقُودِ براى تصحيح عقود و لزوم التزام به عقد قابل مناقشه است و ما بعداً مناقشهء خود را بيان خواهيم كرد . ثانياً : وفاى به عقد عنوانى است كه اختصاص به خود عاقد دارد و مردم ديگر را شامل نمىشود . مراد از « أَوْفُوا » اين است كه اشخاص به التزام خود عمل كنند و خطاب به خود عاقدين است و شامل غير عاقد نمىگردد . وفا كردن به عقد به معناى اين است كه بايد هر كس التزام و قرارى كه خود گذاشته پايبند باشد ، لذا جز به خود كسى كه عقد را انجام داده ، بر ديگرى صدق نمىكند و نسبت به تكليف ديگران ساكت است ، بنابراين نمىتوان از آن استفاده كرد كه افراد اجنبى بايد با فعل متعاقدين معاملهء صحت نمايند . پس در عقد فضولى براى اثبات صحت و لزوم عقد نمىتوان به اين آيه استناد جست . ج ) بررسى استدلال فخر المحققين رحمه الله 1 . استدلال فخر المحققين قدس سرّه : مرحوم شيخ طوسى رحمه الله در بعضى از كتب خود و نيز فخر المحققين قدس سرّه قائل به بطلان عقد فضولى شده‌اند . فخر المحققين براى بطلان چهار دليل ذكر كرده كه سه دليل آن بر اساس قواعد و چهارمى مبتنى بر نصوص مىباشد . وى به عنوان دليل اول گفته كه ، عقد سبب مباح شدن معقود عليه يا عين معقوده براى معقود له مىشود و چون ما مىدانيم كه در عقد فضولى تا اجازه نيامده ، چنين اباحه‌اى نيست ، از نفى لازم ، نفى ملزوم استفاده و بطلان عقد او معلوم مىشود . 2 . مناقشهء مرحوم آقاى حكيم قدس سرّه در استدلال مذكور :