1 ) كلام مرحوم امام خمينى در مورد احتمال اول در تفسير آيه و بيان استاد مد ظله در اين رابطه : مرحوم آقاى خمينى احتمال اوّل از چهار احتمال مطرح در تفسير آيه را اين ذكر كردند كه امر به امتحان در آيه شريفه ، زمان بعد از بلوغ را نيز شامل مىشود و قهراً ذكر كلمه « حتى » در مقام اين است كه ما بعد حتى ، داخل در حكم ما قبل « حتى » مىباشد مثل « اكلت السمك حتى رأسها » . يعنى بايد يتامى را امتحان كرد و اين امتحان اختصاص به قبل از بلوغ ندارد و هرگاه - قبل يا بعد از بلوغ - رشد آنها را به دست آورديد اموالشان را بدهيد كه در نتيجه تمام معيار در دفع اموال به يتامى رشد آنها است و بلوغ موضوعيتى ندارد . سپس ايشان در جواب از اين اشكال كه « بنابراين تفسير لازم مىآيد كه كلمهء « يتيم » حتى در زمان بلوغ اشخاص نيز به آنها اطلاق شده باشد . در حالى كه آنچه از روايات به دست مىآيد اين است كه « يتم » در مقابل « بلوغ » است « 1 » و به شخص بالغى كه پدر خود را از دست داده است « يتيم » گفته نمىشود » فرمودند : اگر چه به بالغ « يتيم » گفته نمىشود و ليكن استعمال « يتيم » در مورد اشخاصى كه در اوائل سن بلوغ هستند به طور مجاز بسيار شايع است . اين طور نيست كه به محض اين كه دختر به 9 سال و پسر به 15 سال رسيد ديگر به او « يتيم » نگويند . مناقشه استاد مد ظله : به نظر ما اين جواب از اشكال فوق تمام نيست زيرا مدخول « حتى » در آيه شريفه « اوائل بلوغ » نيست تا اين كه بگوئيم اطلاق « يتيم » بر اوائل بلوغ نيز مجازاً بسيار

--> ( 1 ) در روايت حمران عن ابى جعفر عليه السلام مىخوانيم : « ان الجارية اذا تزوجت و دخل بها و لها تسع سنين ذهب عنها اليتم ، . . . و الغلام . . . لا يخرج عن اليتم حتى يبلغ خمس عشر سنة أو يحتلم أو يشعر أو ينبت قبل ذلك » ( وسائل الشيعة ، كتاب الحجر ، باب 2 ، ح 1 ) و در صحيحهء هشام عن ابى عبد الله عليه السلام آمده است . « انقطاع يتم اليتيم بالاحتلام . . . » ( وسائل كتاب الحجر ، باب 1 ، ح 1 ) .