السيد موسى الشبيري الزنجاني
2471
كتاب النكاح ( فارسى )
جهت مخالفت با كتاب آن را مردود دانست ، بنابراين بايد خود روايات را بررسى كرده ، درباره سند ، متن ، معارضات و كيفيت جمع بين آنها بحث كرد . ج ) بررسى " اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ " در آيه شريفه در آيه شريفه دو بار كلمه " نِسائِكُمْ " به كار رفته ، وصف اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ به مورد دوم متصل است و هيچ مانعى ندارد كه وصف آن باشد ، ولى آيا مىتوان وصف نساءكم اوّل هم باشد ، در نتيجه در تحريم " أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ " هم دخول به زوجه شرط باشد ، دو وجه در اينجا ذكر شده ، براى اثبات عدم امكان رجوع اين وصف به عبارت اوّل ، يكى از مبرّد و ديگر از كشف اللثام 1 ) : كلام مبرّد با توضيح زجّاج ( تقريب ابتدايى و بررسى آن ) شيخ طوسى در تبيان از مبرّد نقل مىكند كه " اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ " ذاتا مىتواند وصف نساءكم اوّل هم باشد ، ولى نمىتواند وصف هر دو ، نساءكم باشد ، و چون به اجماع در مورد ربائب دخول به مادرشان شرط تحريم است و حتماً " اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ " وصف نساءكم دوم مىباشد ، قهراً ديگر وصف نساءكم اوّل نمىباشد . زجّاج عبارت فوق را چنين توضيح مىدهد كه ، دو خبر مختلف نمىتواند صنعت واحد داشته باشد او سپس با ذكر مثالى ، اشكال فوق را توضيح مىدهد كه در جمله " مررت نساءكم و هربت من نساء زيد الظريفات " به نظر نحويان نمىتواند " الظريفات " وصف هر دو نساء باشد . اين مقدار استدلال از زجّاج كه در تبيان نقل شده ضعف آشكارى دارد ، قاعده ايشان با محل بحث ما تفاوت دارد ، چون اگر دو جمله مختلف وجود داشت همچنانكه در مثال مذكور ديده مىشود وصف براى موضوع هر دو جمله آوردن خلاف ظاهر يا غلط مىباشد ، ولى در آيه شريفه تنها يك جمله وجود دارد كه در آن ربائبكم به امهات نساءكم عطف شده است ، در اينجا نمىتوان اشكال قبلى را مطرح ساخت و مانعى ندارد كه " اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ هم وصف نساءكم در معطوف و هم وصف