السيد موسى الشبيري الزنجاني

2123

كتاب النكاح ( فارسى )

1 ) صحيحه حلبى به نقل روضة المتقين : يكى از روايات مسأله ، صحيحه حلبى عن عبد الله « عليه السلام » كه مجلسى اول در روضة المتقين ج 8 ص 207 نقل كرده ، با اين متن : ما رواه الشيخ فى الصحيح عن الحلبى عن ابى عبد الله « عليه السلام » قال ايما رجل فجر بامرأة حراماً ثم اشتراها او استبرأها بعده ، كانت له حلالًا . محشيان روضة المتقين آورده‌اند كه « ما اين حديث را با اين الفاظ در تهذيب نيافتيم ولى روايتى بدين معنا در تهذيب وجود دارد » ما كه به تهذيب مراجعه كرديم ديديم روايتى بدين گونه ، نه با اين الفاظ و نه بدين معنا كه استبراء در حليت نكاح دخالت داشته باشد در تهذيب وجود ندارد . ولى حق مطلب اين است كه اصل اين روايت در تهذيب وجود دارد ولى نه با اين متن ، بلكه نسخهء صاحب روضة المتقين از تهذيب ، مشتمل بر سقط و تحريف بوده ، در نتيجه چنين متنى بوجود آمده است ، عبارت تهذيب چنين است : و عنه ( الحسين بن سعيد ) عن ابن ابى عمير عن حماد عن الحلبى قال قال أبو عبد اللَّه « عليه السلام » : ايما رجل فجر بامرأة حراماً ، ثم بدا له ان يتزوجها حلالًا قال : اوله سفاح و آخره نكاح ، و مثله كمثل النخلة اصاب الرجل من ثمرها حراماً ثم اشتراها بعد ، كانت له حلالًا . در برخى از نسخ تهذيب كه ما نسخه خود را با آن مقابله كرده‌ايم ، سقط مفصلى ديده مىشود كه همين سقط با تحريفى بيشتر ، به روضة المتقين سرايت كرده است ، در آن نسخه از كلمه « ثم » در اول روايت « ثم بدا له » تا كلمه « ثم » در آخر روايت « ثم اشتراها » سقط شده ، منشأ اين سقط اين است كه ، گاه دو كلمه مشابه در دو سطر زير هم قرار مىگيرد ، چشم ناسخ در هنگام قرائت نسخه از سطر بالا به سطر پايين منتقل مىشود و سقط رخ مىدهد . در نسخهء مرحوم مجلسى علاوه بر اين سقط ، يك عبارت « او استبرأها » افزوده شده است ، منشأ اين افزايش ، جمع بين نسخهء صحيحه و نسخه محرفه مىباشد كه