مرد مؤمن و زن مؤمنه ، هر دو مىشود و معناى مؤمن « شخص ايمان‌آورنده » است و ترجمه كردن مؤمن به « مرد ايمان‌آورنده صحيح به نظر نمىرسد . 2 ) صاحب جواهر ( ره ) مىفرمايد : از آنجايى كه ازدواج زانى با مؤمنه عفيفه به حسب فتاواى اصحاب مكروه است و حرام نيست ، نمىتوانيم ذيل آيه ( و حرم ذلك ) را به معناى حرمت تشريعى بدانيم و سپس ايشان دو راه حل ارائه مىدهند . اول : در كلمهء « حرّم » تصرف كرده و آن را به اعم از حرمت و كراهت حمل كنيم . دوم : با توجه به اينكه صدر آيه را اخبارى معنا كرديم ، سياق اقتضا مىكند كه ذيل را هم اخبارى گرفته و آن را انشايى ندانيم . البته در اين دو صورت آيه از صلاحيت استدلال براى اصل مسأله خارج مىشود . * توضيح كلام اخير صاحب جواهر : همان‌گونه كه « حرّم » به معناى تحريم شرعى به كار مىرود ، به معناى محروم شدن نيز عرفاً و شرعاً استعمال مىشود . مثلًا كسى كه بىخوابى به او دست داده مىگويد : مدتى است خواب بر چشمم حرام شده ، يعنى از آن محروم هستم . يا خداوند سبحان دربارهء حضرت موسى عليه السلام مىفرمايد : « وَ حَرَّمْنا عَلَيْهِ الْمَراضِعَ مِنْ قَبْلُ » يعنى از پستان زنان ديگر تكويناً ممنوع شده بود و شير نمىخورد . « 1 » بنابراين ، مراد از ذيل آيه نيز مانند صدرش اخبار از يك امر تكوينى مىباشد يعنى : ازدواج با زناكار از مؤمنين سر نمىزند . 3 ) نظر استاد - مد ظله - دربارهء كلام صاحب جواهر اولًا : پس از پاسخ از سه اشكال سابق ، ديگر نيازى نيست كه صدر آيه را اخبارى معنا كرده و به تناسب آن ذيل را هم از معناى ظاهرش منصرف كنيم . ثانياً : بر فرض كه صدر آيه اخبارى باشد ، هيچ اشكالى ندارد كه به دنبال آن حكم

--> ( 1 ) آيهء شريفه « لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ » نيز به معناى تحريم تكوينى معنا شده است .