السيد موسى الشبيري الزنجاني
1510
كتاب النكاح ( فارسى )
شاء ، و ان كانت قد بلغت و لم تطمث فان عليها العدّة . « 1 » در اين حديث صغيره در مقابل بالغ قرار گرفته كه اگر كمتر از 9 سال داشت عده ندارد و وطى او هم جايز است . 3 ) اشكال مرحوم آقاى خوئى ايشان مىفرمايند : لا يتخوف عليها الحبل قيد براى صغيره است و ظاهر قيد احترازى بودن است و اين قرينه است كه مراد صغير عرفى است يعنى كم سال و كوچك ، و به عبارت ديگر : كمسنها دو قسمند يك قسم يتخوف عليها الحبل ، مثل 14 ساله و بيشتر كه آنها بايد عده نگهدارند و استبراء لازم است . و يك قسم صغيره كه در معرض حمل نيست ولى ده سال دارد كه وطى او هم جايز و استبراء ندارد أما صغيره به معناى كمتر از نه سال فقط يك قسم است ، چون قابليت حمل ندارد تا تقسيم شود . 4 ) توضيح كلام ايشان توسط استاد - مدّ ظلّه مىفرمايند : در صغيرهاى كه يتخوف عليه الحبل استبراء لازم است و در آنكه لا يتخوف . . . لازم نيست پس ممكن است اطلاق نداشته باشد يعنى وطى با مراعات شرائط ديگر جايز است كه يكى از آن شرائط بلوغ 9 سال است . منتهى اين تفصيل در مسأله هست : اگر مراد از بلوغ در ذيل روايت " ان كانت قد بلغت " بلوغ شرعى بود مىگفتيد : جواز وطى را در مادون تسع اثبات مىكرد ، و لكن بلوغ در اينجا حد حبل است يعنى حدّى كه متعارف زنها در معرض حبل مىباشند ، تقيد كلمه صغيره به يتخوف و لا يتخوف مىرساند كه مراد از بلوغ ، بلوغ حبل است نه بلوغ شرعى ( رسيدن به 9 سال ) و مراد از صغيره ، مفهوم عرفى آن است و روايت در مقام اطلاق از جهت جميع شرائط نيست . 5 ) نقد استاد - مدّ ظلّه
--> ( 1 ) وسائل ج 21 ص 83 باب 3 از نكاح عبيد و اماء ح 1 .