السيد موسى الشبيري الزنجاني

1502

كتاب النكاح ( فارسى )

باشند در باره ابن جعابى اهل تسنن گفته‌اند : و مذهبه فى التشيع معروف ، شيخ طوسى و نجاشى نيز او را در كتابهاى فهرست خود كه فهرست مصنفين از " اصحابنا " است ذكر كرده‌اند ، وى از حافظان معتبر و مورد عنايت اماميه و عامه بوده و با وجود گرايش شيعى او عامه او را ستوده و قدحى درباره او نكرده‌اند كه معلوم مىشود اندك نقطه ضعف هم نداشته و گرنه رجال‌نويسان عامه او را با عنايت به گرايشش شديداً قدح مىكرده‌اند . پس روايت از ناحيه جعابى مشكلى ندارد . در روايت ما أبو محمد القاسم به محمد بن جعفر علوى واقع شده است كه از آباء خود روايت مىكند ، او را از فرزندان محمد ديباج مىدانسته و ما به تصوّر اينكه مراد از محمد بن على جعابى غير از ابن جعابى معروف است ، روايت خود را مرسل خوانده بوديم ولى وى فرزند محمد ديباج نيست بلكه نسب كامل وى أبو محمد القاسم بن محمد بن جعفر الملك « 1 » بن محمد بن عبد الله بن محمد بن عمر الاطراف بن على بن ابى طالب است ديده مىشود ، برخى القاسم را فرزند جعفر الملك دانسته ، در تاريخ بغداد هم وى را به همين عنوان ترجمه كرده ، ولى مىگويد كه أبو بكر جعابى از او به عنوان قاسم بن محمد بن جعفر ياد مىكند « 2 » كه

--> ( 1 ) جعفر ملك از سادات معروفى است كه اولاد بسيار زياد داشته و شايد در كثرت اولاد بىنظير باشد ، وى دو فرزند به نام محمد داشته : محمد اكبر و محمد اصغر ، و نيز فرزندى به نام قاسم : جعفر ملك ( به همراه 13 پسر خود ) از حجاز فرار كرده و به ملتان هند رفته در آنجا به قدرت رسيده جمعى به وى گرويده و او حكومت يافته و از اين رو به عنوان جعفر ملك مشهور شده است . ( 2 ) ( توضيح بيشتر ) خطيب بغدادى در تاريخ بغداد 12 : 443 مىگويد : القاسم بن جعفر بن محمد بن عبد الله بن محمد بن عمر بن ابى طالب أبو محمد العلوى الحجازى قدم بغداد ، و حدث بها عن أبيه عن جدّه عن آبائه نسخة ، روى عنه ابى الجعابى و ابو حفص بن المتيم . . . الّا ان ابن الجعابى قال حدثنا القاسم بن محمد بن جعفر بن عبد الله . . . وى سپس روايتى را از طريق وى از پدرانش از حضرت على بن ابى طالب نقل مىكند ، نام قاسم بن جعفر ملك در كتب نسب همچون شجرة مباركه : 195 ، 200 و نام محمد بن جعفر ملك در تهذيب الانساب : 300 ، مجدى : 266 ، فخرى : 177 ، شجره مباركه 195 ديده مىشود . در حلية الأولياء 1 : 76 ، زين الفتى 605 روايت حافظ أبو بكر محمد بن عمر بن سلم الجعافى از ابو محمد القاسم بن محمد بن جعفر بن محمد بن عبد الله بن محمد بن عمر بن على بن ابى طالب از طريق آبا خود از حضرت امير صلوات الله عليه ديده مىشود و نيز نظير آن در شواهد التنزيل 2 : 363 / 1009 در سلسله سند واقع شده است ، نجاشى جد القاسم بن محمد يعنى محمد بن عبد الله بن محمد بن عمر بن على بن ابى طالب را در رجال خود