السيد موسى الشبيري الزنجاني
1498
كتاب النكاح ( فارسى )
1 ) متن مسأله 1 : مسأله 1 : « لا يجوز وطئ الزوجة قبل اكمال تسع سنين ، حرّة كانت او امة ، دواماً كان النكاح او متعة . بل لا يجوز وطئ المملوكة و المحلّلة كذلك . و اما الاستمتاع بما عدا الوطى من النظر و اللمس بشهوة و الضم و التفخيذ ، فجائز فى الجميع ، و لو فى الرضيعه » . 2 ) توضيحاتى پيرامون مسأله : 1 ) اصل اين مسأله اجماعى است ، كه وطى زوجه و مملوكه قبل از نه سالگى جايز نيست و تا آنجا كه ما جستجو كرديم ، مخالفى در مسأله وجود ندارد ، با آنكه اكثريت قريب به اتفاق فقهاء ، مسأله را عنوان كردهاند ، همچنانكه صاحب جواهر « ره » نيز مسأله را اجماعى دانسته است ، هر چند ايشان مراجعه به چند منبع معدود را براى اجماع كافى مىداند . 2 ) در حرمت مذكور تفاوتى ميان اينكه زوجه امه باشد يا حره و نيز اينكه عقد دائم باشد يا متعه وجود ندارد و حكم مزبور اطلاق و شمول دارد . بسيارى از احكام عقد دائم نسبت به عقد متعه شمول ندارد ، ولى در اين مورد تناسب حكم و موضوع اقتضاء مىكند كه شامل زوجه منكوحه به عقد متعه نيز بشود ، هر چند برخى از احكام مانند كسوه و نفقه در متعه وجود ندارد . زيرا مباشرت با دختر كمتر از نه سال موجب آزار او مىشود . چه زوجه دائمى باشد و چه متعه ، از اينرو به حسب تفاهم عرفى از روايات مسأله ، حكم مزبور نسبت به متعه نيز اطلاق يا عموم دارد ، زيرا ما از تناسب حكم و موضوع مىفهميم كه مسأله مانند ركعات نماز تعبّد محض نيست بلكه مبتنى بر مرتكزات عرف است . به علاوه ، بر فرض كه الفاظ ادلّه اختصاص به عقد دائم داشته باشد ، عرف در اينجا مىتواند با الغاء خصوصيت و اين كه مباشرت با صغيره مطلقاً موجب ضرر و اذيت و آزار مىشود ، حكم را شامل متعه هم بداند .