السيد موسى الشبيري الزنجاني
815
كتاب النكاح ( فارسى )
امروزه تقريباً جزء مسلمات است ، از ثقات و اجلّاء است . « زكريا المؤمن » : زكريا بن محمد المؤمن است كه ثقه است . اما اين روايت از نظر سند مرفوعه است و لذا به تنهائى قابل اعتماد نيست . 3 ) كلام مرحوم آقاى خويى ( ره ) در سند روايت : مرحوم آقاى خوئى ( ره ) مىفرمايند : زكرياى مؤمن هر چند از اصحاب امام صادق عليه السلام است و نجاشى او را از روات حضرت مىشمرد ، لكن چون در مجموع كتب اربعه ديده نشده كه روايتى را بدون واسطه از امام صادق عليه السلام نقل كند ، نمىتوانيم اين روايت را مسند و متصل بدانيم . 4 ) نظر استاد مد ظله در سند روايت : چند نكته در مورد كلام ايشان قابل ذكر است : نكته اول : در سند روايت صريحاً « رفعه » دارد و حكم به مرفوعه بودن آن شده است ، و در تمام نسخ چاپى و خطى فقيه كه در اختيار ما هست ، اين عبارت وجود دارد ، و همچنين نسخههائى از فقيه كه در اختيار فقهاى عظام بوده ، مشتمل بر اين عبارت بوده است ، به همين جهت لازم نيست كه از مقايسهء با احاديث ديگر زكرياى مؤمن ، در متصل بودن اين روايت تشكيك كنيم . نكته دوم : اسناد بسيار فراوانى در غير كتب اربعه هست كه در كتب اربعه نيست ، و شايد بتوان گفت كه اسناد اختصاصى غير كتب اربعه كمتر از مجموع اسناد كتب اربعه نيست . بنابراين ، به صرف اينكه زكرياى مؤمن در كتب اربعه بدون واسطه از امام صادق عليه السلام نقل نكرده ، نمىتوانيم در صحت نقلى كه ظاهرش نقل مسند است ، تشكيك كنيم . نكته سوم : با مراجعه به اسانيد غير كتب اربعه معلوم مىشود كه تمام احاديث