السيد موسى الشبيري الزنجاني
88
كتاب النكاح ( فارسى )
اشكال اول : خود شما اين امر را ممكن مىدانيد . توضيح آنكه نجاشى مىگويد برقى كتاب اسماعيل را روايت مىكند و شما در معجم الرجال كه عبارت نجاشى را نقل مىكنيد مىفرمائيد : « هذا ( / اسماعيل بن ابان ) احد الرجلين الذين ذكرهما الشيخ » چون شيخ در فهرست دو نفر را به نام اسماعيل بن ابان عنوان كرده كه راوى اولى « ابو سمينة ، محمد بن على الصيرفى » است ، و راوى ديگرى « ابراهيم بن سليمان » ، پس محتمل است كه مروى عنه برقى ، اسماعيل بن ابان دوم باشد ( همان كه راوى او ابراهيم بن سليمان است ) . و در ذيل ترجمهء اسماعيل بن ابان دوم مىفرمائيد : « نعم يحتمل اتحاد هذا مع اسماعيل بن ابان الخياط الآتى » ( كه از اصحاب حضرت صادق ( ع ) است ) . در نتيجه ممكن مىدانيد برقى با يك واسطه ( كه اسماعيل بن ابان الخياط باشد ) از اصحاب حضرت باقر ( ع ) ( كه امام جعفر صادق عليه باشند ) روايتى نقل كند . بنابراين روايت برقى از اصحاب الباقر ( ع ) ثابت است . اشكال دوم : برقى مكرراً از محمد بن سنان نقل مىكند و روايت محمد بن سنان نيز از ابى الجارود ( كه از اصحاب حضرت باقر ( ع ) است ) فراوان است . پس برقى مكرر از اصحاب حضرت باقر ( ع ) با يك واسطه نقل كرده است . اشكال سوم : اسماعيل بن ابان در طبقهاى است كه مىتوانند از اصحاب حضرت باقر ( ع ) روايت كند ، حدود سيزده نفر از مشايخ اسماعيل را تهذيب الكمال نقل كرده است . الف / يكى از مشايخ اسماعيل « ابى الجارود زياد بن منذر » است ، كه از اصحاب حضرت باقر ( ع ) است ب / شيخ ديگرش « اسماعيل بن خليفه » ( متولد 84 ) است كه در زمان رحلت امام باقر ( ع ) ( سال 114 ) سىساله بوده است . پس اسماعيل بن ابان مىتواند از اصحاب حضرت باقر ( ع ) روايت كند .