حجّة التمام مشهور شد . با اينكه در آن سال حصبه و يا آبله آمده بود ولى جمعيت زيادى در آن مراسم الهى شركت كردند كه افراد آن را 114 و 120 و 124 هزار و بيشتر نوشته‌اند به غير از جمعيتى كه با على ( عليه السّلام ) از يمن آمدند . پيامبر ( ص ) غسل نمود و با دو جامه ساده احرام بست كه يكى را به كمر بست و يكى را به دوش افكند و با تمامى زنان و اهل حرم خود كه در هودج بودند به اتفاق مهاجر و انصار شنبه 24 يا 25 ذى القعده به قصد حج پياده از مدينه خارج شده و صبح روز يكشنبه به يلملم رسيد و شبانگاه به شرف السياله رسيد و نماز مغرب و عشاء را خواند و بعد از استراحت طورى حركت نمود كه نماز صبح روز دوشنبه را در عرق الظبيه خواند سپس در روحاء فرود آمده و از آنجا حركت نموده و در منصرف نماز عصر را خواند و حركت كرد و نماز مغرب و عشاء را در متعش خوانده و بعد از صرف غذا و استراحت حركت كردند و نماز صبح روز سه‌شنبه را در اثابه خواندند و بامداد روز سه‌شنبه به عرج رسيده و در نقطه‌اى بنام لحى جمل كه نشيب و فرازهاى جحفه است حجامت نمود و سپس در سقياء فرود آمدند و نماز صبح چهارشنبه را در ابواء خوانده و از آنجا حركت كردند تا به جحفه رسيدند روز جمعه و از آنجا به قديد رفته و شنبه را آنجا بودند و روز يكشنبه در عسفان توقف كرده و از آنجا حركت كرده به غميم رسيدند كه پيادگان اظهار خستگى كردند پيامبر ( ص ) دستور قدم‌دو دادند آنها با اين عمل احساس راحتى كردند پيامبر ( ص ) و اصحابش روز دوشنبه را در مرّ الظهران بسربرده و هنگام غروب به سرف و پيش از نماز مغرب و عشاء به حوالى مكه رسيدند و در ثئيحين ( در كوه مشرف به مكّه ) فرود آمدند . روز سه‌شنبه داخل مكه شدند . پيامبر ( ص ) پس از بجا آوردن حجّ تمتّع و خطبه‌هاى تاريخى خود و تعليم مناسك حج ، آهنگ مدينه نمود چون به غدير خم رسيد جبرئيل نازل شد و آيهء « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ » را آورد پيامبر ( ص ) روز 5 شنبه 18 ذى حجه به جحفه كه محل انشعاب راههاى مصر ، عراق و . . . مدينه است رسيدند ، دستور فرمود : رفتگان برگردند و بازماندگان برسند در آن حوالى درختان كهن و سايه‌گستر