الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
426
الغدير ( فارسى )
عراق بوده و در رقت شعرى گوى سبقت از ديگران ربوده و به سال 1025 به دنيا آمده و در بصره بزرگ شده و در همانجا علم و ادب را فراگرفته است . شعر نيكو مىگفته و در آغاز فقير بوده ، آنگاه به سيد على خان يكى از فرمانروايان بصره از سوى حكومت صفويه در ايران پيوسته است . شاعر به مدح و ستايش سيد على خان كه در آن هنگام عراق و بحرين را تسخير كرده بود ، پرداخت و بيشتر اشعارش در ستايش و مدح او و خاندانش بوده است و از اين رهگذر ، مورد نواخت اين امير قرار گرفت . ابو معتوق از بزرگان شيعه بوده و در روزگار دولت غاليان شيعه مىزيسته است . وى در شعر خويش دربارهء تشيع ، راه افراط سپرده و در مدح على و امام حسن و امام حسين سخنانش از حدود شرع و عقل تجاوز كرده است و شعرش به لطافت و ظرافت و كثرت استعارات و تشبيهات ممتاز است . « 1 » بايد توجه داشت كه اين شاعر از حيث نسب و حسب علوى نبوده ، بلكه علوى بودنش از طريق گفتار و ادب بوده است و به داشتن ابداع ، بر بقيهء شاعران دوستدار خاندان وحى كه ميانهرو و از هرافراط و تفريطى بر كنار بودهاند و در مدايح خود راه شرع و عقل را پيمودهاند و خاندان نبوت و حاملان پرچم خلافت الهى را مدح گفتهاند ، امتياز داشته است . همچنين است حال دولت صفويه كه علوى بودند ؛ بنابراين ، نظر اسكندرى كه صفويه را از غاليان شيعه قلمداد كرده بود ، درست نيست . هرآنچه اين شاعر و ديگر شاعران صفوى در فضايل و مكارم ائمه سرودهاند ، همه حقايقى بوده است كه عقل در برابر آن خضوع مىكند ، و منطق آن را مىپذيرد ، و هرگز از اصول مسلم دينى بيرون و منحرف نيست ، بلكه اتهامى كه اين شخص بر شاعر ما و ديگر شاعران بسته ، و آنها را غاليان و افراطگرانى دانسته است كه از راه شرع و عقل خارج شدهاند ، نشانگر كينه و خصومت ديرينهء اوست كه با اين خاندان شريف داشته است و مسلم است كه كسانى مثل او همواره با هواداران على عليه السّلام دشمنى ورزيده و به آنان نسبتهاى ناروا داده و برايشان خوابهاى آشفته ديدهاند ، و گرنه اين ديوان ابو معتوق كه فراروى خوانندگان قرار
--> ( 1 ) . الوسيط ، اسكندرى 315 .