الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )

304

الغدير ( فارسى )

زاهد ، امام پارسا و عالم عامل ، سرآمد فضلاى بزرگ ، خلاصهء فقهاى عالىمقدار ، فقيه اهل بيت عليهم السّلام ، بازوى اسلام و مسلمانان ، مايهء عزت دنيا و دين ، حسين پسر شيخ عالم عبد الصمد است . در رياض العلماء آمده است : او مردى فاضل ، عالم ، جليل ، اصولى ، متكلم ، فقيه ، محدث و شاعرى توانا بود كه در فن لغز مهارت داشت ، و لغزهاى مشهورى دارد كه بدانها پسرش بهائى را مورد خطاب قرار داده و او نيز پاسخ داده است . اين لغزها خيلى شهرت دارد و در مجالس ادب خوانده مىشود . مولا مظفر على ، از شاگردان شيخ بهايى فرزند شيخ حسين نيز در رساله‌اى كه در احوال استادش نوشته ، گويد : پدر اين شيخ در روزگار خود از مشاهير بزرگ و از فقهاى معروف به شمار مىرفت و در تحصيل علوم و معارف ، و تحقيق در مباحث اصول و فروع ، معاصر و همكار شهيد ثانى بود و مىتوان گفت كه اين دانشمند ، خدا گورش را پاكيزه گرداند ، در علم تفسير و حديث و فقه و رياضى ، در روزگار خود ، بىهمتا بود و در اين علوم تأليفاتى دارد . مولا نظام الدين محمّد ، شاگرد پسرش بهائى در كتاب نظام الاقوال فى احوال الرجال نوشته است : حسين بن عبد الصمد بن محمّد جبعى حارثى همدانى ، شيخى بىنظير و صاحب نفس پاك و همت والايى بوده ، و پدر استاد و مربى بزرگوار ماست . اين شخص مردى دانشمند و فاضل و در جهان تاريخ ، فردى آگاه و در لغت و نوادر و امثال متبحر بود ، و كسى است كه اسلوب قرائت كتابهاى حديث را در كشورهاى غير عربى به شيوه‌اى نوين رايج كرد و تأليفات باارزش و رسالات زيبايى دارد . در كتاب امل الآمل چنين آمده است : او دانشمندى توانا ، محققى باريك‌بين ، متبحرى جامع ، اديبى سخن‌پرداز و شاعرى والامقام بود و در ميان شاگردان شيخ بهائى ، ثقه و مورد اعتماد محسوب مىشد . گفتار بزرگان در اجازات و كتب تذكره و فرهنگها دربارهء شخصيت اين شاعر ، به اينها محدود نمىشود ، چنان كه فضل و دانش اين شخص را سلطان وقت ايران ، شاه طهماسب