شاگردان استادش سروجى گذشت و سجاده‌اش را بر روى آب گسترد و بر روى آن نشست و شناكنان به طرف ديگر رفت و لباسش هيچ تر نشد . دوستانش اين واقعه را براى استاد سروجى نقل كردند و او گفت : عقيل غواص است و از آن پس ، بدين نام مشهور شد . « 1 » حقا كه تأثير اين مرد در جماد و نبات و حيوان ، از تأثير خداوند در آنها كه تسبيحشان را در پى دارد ، بيشتر است ، به شرطى كه خيالات و توهّمات اين مرد حقيقت داشته باشد ، چرا كه در قرآن كريم آمده : هيچ موجودى نيست مگر آنكه خدا را به پاكى مىستايد ، ولى شما ذكر تسبيح آنها را درنمىيابيد . « 2 » خدا را هرچه در آسمانها و زمين است تسبيح مىكنند . « 3 » هرچه در آسمانها و زمين است خدا را سجده مىكند . « 4 » ستاره و درخت خدا را سجده مىكنند . « 5 » آيا نمىبينى كه هركه در آسمانها و زمين است و خورشيد و ماه و ستارگان و كوهها و درخت و جنبندگان و بسيارى از مردم خدا را سجده مىكنند . « 6 » با وجود اينها ، شنيده نشده كه به نشانهء تسبيح ، وحوش و چهارپايان نعره زنند و درخت فرياد برآورد و سنگها بالا و پايين روند . اين موجودات ، ناگزير با زبان ملكوتى ، يا به عنوان آمادگى ، يا شهادت تكوينى كه از هيچ آفريده‌اى مجزا نيست ، نيايش مىكنند ، چنان كه شاعر گفته است : - در هرچيزى ، بر ذات خدا نشانى است كه بر يگانگى او دلالت دارد . در همين راستاست كه حق تعالى فرمود : خدا شهادت مىدهد كه هيچ خدايى جز

--> ( 1 ) . روضة الناظرين 35 . ( 2 ) . اسراء 17 / 44 . ( 3 ) . صف 61 / 1 . ( 4 ) . نحل 16 / 49 . ( 5 ) . رحمن 55 / 6 . ( 6 ) . حج 22 / 18 .