داد كه آن عكسها را بردارند . مردى به او گفت : سقف اين مسجد چه زيباست ! گفت : من كه بيش از چهل سال در اينجا بوده‌ام ، آن را نديده‌ام . « 1 » شايد فتواى ابو حنيفه دربارهء گوسفند موجب شده كه آراء او به مدينهء رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله راه نيافته است ، چرا كه محمّد بن مسلمه كه خود اهل مدينه بود ، وقتى شنيد كه مىگويند رأى ابو حنيفه در همهء شهرها وارد شده ، بجز مدينه ، گفت : براى اينكه رسول اللّه فرمود : بر هرروزن و درى از مدينه ، فرشته‌اى مأمور است كه نگذارد يك نفر دروغگو و فريبكار از آن وارد شود ، و سخن اين مرد چونان سخن دروغگويان و فريبكاران است ؛ ازاين‌رو ، در مدينه وارد نشده است . « 2 » البته در فقه ابو حنيفه مطالبى است كه قصهء اين گوسفند در مقابل آنها چيزى نيست . وى در آراء خود ، با سنت ثابت مخالفت كرده ، چنان كه وكيع بن جراح « 3 » گويد : من دويست حديث از پيغمبر مىشناسم كه ابو حنيفه با آنها مخالفت كرده است . « 4 » اما عبد اللّه بن داود حريبى كه از غاليان محبت ابو حنيفه بود ، مىگويد : سزاوار است كه مردم در نمازشان ابو حنيفه را دعا كنند ، چرا كه فقه و سنتها را پاسدارى كرده است . « 5 » طاش كبرىزاده مىنويسد : از اشخاص موثق شنيدم كه در بعضى كتابها آمده است : هنگامى كه ثابت پدر ابو حنيفه وفات كرد ، زن او را كه مادر ابو حنيفه است ، امام جعفر صادق به زنى گرفت ، در حالى كه ابو حنيفه كودك بود . وى در دامن تربيت جعفر صادق پرورش يافت و دانشهاى او را فراگرفت . هرگاه اين مسئله ثابت شود ، منقبت بزرگى براى ابو حنيفه محسوب مىشود . « 6 » به دنبال اين موضوع ، حسن نعمانى در تعليقات خود بر مفتاح نوشته است : چگونه مىتوان اين موضوع را باور داشت كه ابو حنيفه بچه‌اى بوده كه در دامن امام صادق

--> ( 1 ) . مناقب ابى حنيفة ، حافظ كردرى : 1 / 251 . ( 2 ) . اخبار الظراف ، ابن جوزى 35 . ( 3 ) . ابو سفيان كوفى ( م 196 ) در حديث حافظ و ثقه بوده و مردى استوار و گرانمايه قلمداد شده و احاديث زيادى نقل كرده است و فتوا هم مىداد . ( 4 ) . الانتقاء ، ابن عبد البر 150 . ( 5 ) . تاريخ ابن كثير : 10 / 107 . ( 6 ) . مفتاح السعادة : 2 / 70 .