42 - رفتار خشونت‌آميز عثمان با ابن مسعود بلاذرى بنا بر روايات تاريخى مىگويد : عبد اللّه بن مسعود وقتى دسته كليد خزانه را پيش وليد بن عقبه انداخت ، گفت : هركه دين خويش يا رويهء اسلامى را تغيير دهد ، خدا حالش را تغيير خواهد داد . و هركه دين خويش يا رويهء اسلامى را تبديل كند ، خدا بر او خشم خواهد گرفت . هرچه فكر مىكنم ، مىبينم رفيقتان عثمان رويهء اسلامى و سنّت پيامبر را تغيير داده و تبديل كرده است . آيا شخصى مثل سعد بن ابى وقاص را بر كنار مىكنند تا به جايش وليد را به استاندارى بنشانند ؟ و همواره اين سخن بر زبان داشت : راست‌ترين سخن ، كتاب خداست و نيكوترين مايهء هدايت ، سخن هدايتگر محمد ، و بدترين كارها كارهايى است كه از پيش خود بسازند ، و هركار از پيش خود ساخته‌اى بدعت است ، و هربدعتى مايهء گمراهى است ، و هرگمراهىاى در آتش دوزخ است . « 1 » وليد اين‌ها را به عثمان گزارش داد و نوشت : او عيبهايت را مىشمارد و از تو بشدت انتقاد مىكند . عثمان در جوابش دستور داد كه او را به مدينه سوق دهد . مردم به دور عبد اللّه بن مسعود گرد آمدند و گفتند : همين‌جا بمان ، ما نمىگذاريم كسى براى تو ناراحتى به وجود آورد . گفت : من وظيفه دارم از دستورات عثمان اطاعت كنم ، و نمىخواهم اولين كسى باشم كه باعث شورش داخلى مىشود ، و به عبارتى كه ابو عمر آورده : كارها و فتنه‌هايى پيش خواهد آمد ، نمىخواهم اوّلين كسى باشم كه آن را پيش آورده باشد . آنگاه مردم را پراكنده ساخت و به سوى مدينه نزد عثمان روانه شد . « 2 » چون به طرف مدينه روانه شد ، مردم كوفه او را مشايعت كردند و او آنان را به پرهيزگارى و ترس از خدا و به همدمى با قرآن سفارش كرد . در جواب گفتند : خدا ترا پاداش نيكو دهد ، زيرا كه تو به افراد بىسوادمان علم آموختى و گام دانشمندانمان را استوار ساختى ، و براى ما درس قرآن گفتى و ما را دين‌شناس گردانيدى . تو بهترين برادر

--> ( 1 ) . انساب الاشراف : 5 / 36 . اين قسمتى از گفتار ابن مسعود است . همهء گفتارش را ابو نعيم در كتاب حلية الاولياء : 1 / 138 آورده كه گفتارى ارجمند و پرفايده است . ( 2 ) . الاستيعاب : 1 / 373 .