نمىشود كسى براستى و از صميم دل شهادت دهد كه خدايى جز خداى يگانه وجود ندارد و محمّد پيامبر اوست و خدا آتش دوزخ را بر او حرام نگرداند . من سخنى را مىشناسم كه اگر بنده‌اى آن را براستى و از صميم دل بگويد و بر آن سخن و عقيده بميرد ، خدا حتما آتش دوزخ را بر او حرام خواهد گردانيد ، و آن سخن اين است : خدايى جز خداى يگانه وجود ندارد . احاديث بسيارى ديگرى در اين‌باره وجود دارد كه برخى را حافظ منذرى در كتاب خود فراهم آورده است . « 1 » آيا اين مرد ، آن سخنان زرين و گرانبها را مىشنيد و چون گوش دل بدانها نسپرد ، از ياد ببرد ؟ در اين صورت ، اگر اينها را كه اساس و شالودهء مكتب اسلام است ، در نيافته و نفهميده باشد ، چه چيز را درك كرده و فهميده است ؟ و اين چه دركى است كه از پيامبر گرامى دارد كه مىپندارد آمده و درگذشته و راه رستگارى را نياموخته است ؟ حال آنكه فقط براى اين مبعوث گشته و رسالتش اين بوده كه ملتش و بشريت را رستگار گرداند ، و كتابى كه در دستش بوده و تعليمش مىداده روشنگر و آموزش دهندهء همه چيز است . اصلا معلوم نيست كه پيامبر اكرم را چگونه تصور مىكرده و بنيان اسلام را بر چه استوار مىپنداشته است ؟ اين بيچاره چه مسلمانى است كه دورهء رسالت پيامبرش را دريافته و سراسر عمر توأم با تبليغش را از ابتدا تا به هنگام درگذشتش شاهد بوده و با اينهمه ، هنوز نفهميده كه چه چيز او را از آتش دوزخ مىرهاند و رستگار مىگرداند ؟ آرى ، بىترديد پيامبر گرامى دمى در راه روشنگرى و آموزش نياسوده و با مشعل قرآن طريق رستگارى را فروزان گردانيده است ، لكن چه سود كسانى را كه گوش پندنيوش نداشته و دل و دماغ خويش بدان فروزندگى نسپرده باشند .

--> ( 1 ) . الترغيب و التزهيب : 2 / 160 - 164 .