از راههايى كه در روايات گذشته تفصيل داده شده ، بداند . اين است معنى محدث در نظر شيعه ، نه چيز ديگر . آخرين گفتار نزد شيعه و سنى دربارهء محدث همين است و سخن هردو طايفه در اين باب همين‌ها بود كه گفته آمد . بنابراين ، چنان كه ملاحظه مىكنيد ، هيچ اختلافى ميان شيعه و ديگر مذاهب اسلامى در اين‌باره وجود ندارد ، جز آنكه شيعه عمر را از محدثان نمىداند و اين هم به خاطر سيرهء خاص او در مورد علم است كه تاريخ براى ما روشن كرده است و فعلا در مقام بيان آن نيستيم . « 1 » آيا معقول است اين حقيقتى را كه مورد اتفاق شيعه و سنى در مورد محدث بودن است ، نسبت به طايفه‌اى فضيلت بزرگ شمرده شود و نسبت به ديگران گمراهى و منقصت . با من بيا تا از عبد اللّه قصيمى ، اين دروغگوى حجاز و جرثومهء نفاق و بذر افشان فساد در جامعهء اسلامى بپرسيم كه چگونه در كتابش الصراع بين الاسلام و الوثنية نظر مىدهد كه امامان اهل بيت به نظر شيعه انبيا هستند و به آنان وحى مىشود و فرشتگان حامل وحى براى ايشانند و شيعيان دربارهء فاطمه و امامان از فرزندانش همان چيزى را كه دربارهء انبيا قائلند ، دربارهء آنان معتقدند . او در اين اظهار نظر به مكاتبهء حسن بن عباس كه در كافى ذكر شده و ما در صفحات قبل آن را آورديم « 2 » ، استناد كرده است . چرا اين مرد نمىفهمد كه اين افتراها و تهمت‌ها نسبت به امت بزرگى كه آراء شايسته‌اش جهانگير شده ، جز انكار مسئلهء محدث بودن كه در قرآن مجيد آمده و تكلم كردن فرشتگان با امامان اهل بيت و مادرشان فاطمه عليهم السّلام نيست ، در صورتى كه همهء مسلمانان در اين‌باره اتفاق نظر دارند ؟ آيا شيعه با قبول اصل محدث بودن ، مىتواند بگويد كه عمر بن خطاب و ديگران

--> ( 1 ) . در جلد ششم الغدير در اين‌باره به يارى خدا به طور مستوفى بحث خواهيم كرد . ( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 47 .