الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
47
الغدير ( فارسى )
روز راه است و پايانش به سلماس در آذربايجان منتهى مىگردد . در اين قسمت ، قلعههاى محكم و استوارى است كه طوايف بشنويه ، زوزانيه و بختيه در آن ساكنند . 2 - بختيه . اين طايفه در چند قلعهء مخصوص به خود سكونت دارند ، چون آتيل ، علوس ، القى ، اروخ ، باخوخه ، برخو ، كنكور ، نيروه ، خوشب و فرماندارى آنان در قلعهء جرذقيل است كه بهترين قلعههاى آنان است و از جمله رهبرانشان ، امير موسك بن مجلى است . 3 - هكّاريه . اين طايفه در بلوك بالاتر از موصل ، نزديك جزيرهء ابن عمر جاى دارند . از فرمانروايانشان در حلب ، عزالدين ، عمر بن على است و عماد الدين ، احمد بن على ، معروف به ابن مشطوب كه بزرگترين امير و حاكم مصر بود . از دانشورانشان هم شيخ الاسلام ، ابو الحسن ، على بن احمد هكارى ( م 486 ) را مىتوان نام برد كه شرح حالش در تاريخ ابن خلكان : 1 / 377 مذكور است . 4 - جلّانيّه . جلانيه نام قلعهاى از قلعههاى بلوك هكاريه است و اكراد آن به نام جلانيه مشهورند . 5 - زواديّة « 1 » . اين طايفه از اشراف و بزرگزادگان كرد هستند و از آنهاست : اسد الدين شيركوه ( م 564 ) و برادرش نجم الدين ايوب . 6 - شوانكاريه . اين همان طايفهاى است كه در سال 564 موقعى كه زنگى بن دكلا ، صاحب فارس از شمله ، صاحب خوزستان شكست خورد ، بدانها پناهنده گشت و سپس با كمك آنان بر شمله پيروز شده به حكومت فارس رسيد . « 2 » 7 - حميديه . اين طايفه دژهاى مستحكمى در كنار موصل داشتهاند . 8 - هذبانيه . اين طايفه در قلعهء اربل و كارگزاريهاى آن ساكن بودند . 9 - حكميه . امير ابو الهيجاى اربلى از فرمانروايان نامبردار اين طايفه است . اكراد را طوايف بىشمار ديگرى است كه از آن جملهاند : مارانيه ، يعقوبيه ، جوزقانيه ، سورانيه ، كورانيه ، عماديه ، محموديه ، جوبيه ، مهرانيه ، جاوانيه ، رضائيه ، سروجيه ،
--> ( 1 ) . اين ضبط كامل ابن اثير است و در دگرجا « رداديه » آمده است . ( 2 ) . ر ك : الكامل فى التاريخ ابن اثير : 11 / 347 . ( م )