الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
438
الغدير ( فارسى )
گشته است كه از مهارت او در فنون مختلف شعر حكايت دارد ، تا آنجا كه سعيد بن مبارك نحوى ( م 569 ) يك بيت از اشعار او را در بيست جزوه شرح كرده است . اديبان هرروز گرد شاهنشين وزارتخانهاش انجمن مىشدند و اشعار او را مىنوشتند و دانشمندان از هرديار به خدمتش مىآمدند و به آرزوى خود ، يعنى ديدار او نايل مىشدند . هرساله اموال فراوانى به مشاهد مشرفه گسيل مىداشت تا در ميان علويان تقسيم شود و همچنان براى اشراف مدينه و مكه ، لباس و ساير ما يحتاج زندگى را مىفرستاد ، حتى الواحى كه براى نوشتن كودكان مكتب آنان لازم بود و يا قلم و ساير ادوات كتابت . آبادى « مقس » « 1 » را وقف كرد تا دو سوم آن نصيب اشراف از فرزندان امام حسن و امام حسين باشد و نه قيراط آن ويژهء اشراف مدينهء منوره و يك قيراط آن در مصالح مسجد امين الدوله صرف گردد . آبادى « بلقس » را در قليوبيه و استخر « حبش » « 2 » را نيز در مصارف خيريه وقف كرد . مسجد جامع قرافهء بزرگ را تجديدبنا كرد و جامع نوينى در باب « زويله » پشت قاهره بنيان كرد كه به نام جامع صالح خوانده مىشد . در تمام دوران حيات ، پيكار با فرنگيان را ، در دشت و دريا واننهاد و هرسال سپاهى پشت سپاه ديگر به سوى آنان گسيل مىداشت . « 3 » هماره صدر جايگاه ، تاج افتخار ، دستور نافذ ، تخت سلطنت در اختيار او بود . با وجود همهء اين مفاخر ، به فوز شهادت هم نايل آمد و روز دوشنبه نوزدهم ماه مبارك رمضان سال 556 در دهليز كاخش بىخبر مورد هجوم قرار گرفت و كشته شد و در كاخ وزارتخانهء قاهره به خاك سپرده شد و بعد ، فرزندش ملك عادل جسد او را به قرافهء كبرى حمل كرد .
--> ( 1 ) . اين ناحيه قبل از اسلام « ام دنين » ناميده مىشد . ( 2 ) . حموى گويد : سرزمينى است در بيابان پست ، طول آن يك ميل و مشرف بر نيل مصر است و پشت قرافه قرار دارد كه وقف بر اشراف است . ( 3 ) . خطط مقريزى : 4 / 81 ، 324 ؛ تحفة الاحباب ، سخاوى 176 .